Chinese kruidengeneeskunde

Inleiding

De Chinese kruidengeneeskunde wordt ook wel “Oosterse geneeskunde” of “Traditionele Chinese Geneeskunde genoemd. Al duizenden jaren gebruikt men in China planten voor de genezing van zieken. De grondslagen van de Chinese geneeskunde werden ongeveer 2500 jaar geleden schriftelijk vastgelegd.

Werking

Volgens de Chinese tradities behoort er in het lichaam evenwicht te bestaan tussen twee tegengestelde, elkaar aanvullende, krachten: Yin, de vrouwelijke en Yang, de mannelijke kracht. Yin, passief en rustig, vertegenwoordigt donker, kou, vocht en zwelling. Yang, agressief en stimulerend, staat voor licht, warmte, droogte en samentrekking. Verstoring van de balans tussen Yin en Yang kan ziekte en kwalen veroorzaken. ‘Qi’ stroomt door het lichaam in banen die 'meridianen' genoemd worden. Alle energiemeridianen zijn met elkaar verbonden en komen bij alle organen en de geest uit. Alle meridianen corresponderen met bepaalde lichaamsdelen of –functies. Wanneer de energiestroom verstoord wordt, ontstaan er klachten of ziekte. De Chinese kruidengeneeskunde kan energie stimuleren, afremmen of harmoniseren. Balans in het lichaam kan worden hersteld door bepaalde punten op de meridianen te prikkelen waardoor gedeblokkeerde energiestroming hersteld wordt en een natuurlijk genezingsproces optreedt. Door het toedienen van de technieken uit de traditionele Chinese geneeskunde zoals acupunctuur , tuina (Chinese massage en manuele behandeling) en fytotherapie wordt aangenomen dat de (geblokkeerde) energiebalans weer wordt hersteld.

Daarnaast kent het Chinese denken ook nog het systeem van de vijf elementen (cyclus en ritme). De Chinezen hanteren vijf seizoenen die elk verbonden zijn met een element (metaal, water, hout, vuur en aarde).

Toepassing

Bij het eerste bezoek aan een Chinese arts wordt de algehele gezondheidstoestand bekeken. De Chinese arts zal eerst proberen de diagnose te stellen van de kwaal of verstoorde harmonie door vragen te stellen over de medische voorgeschiedenis, eetpatroon, leefwijze en gevoelsleven. Daarnaast onderzoekt hij de kleur van de nagels, ademhaling, lichaamsgeur, de conditie van de huid, lichaamshouding, kleur, vorm en oppervlak van de tong en polsslag. Dit onderzoek levert de arts een beeld op van de verstoorde balansen in het lichaam. De arts gebruikt al deze informatie om de meest effectieve behandeling vast te stellen. Naast een samengesteld kruidenpreparaat, kan de behandeling bestaan uit acupunctuur, een ander voedingspatroon en een veranderde leefwijze.
Chinese kruidengeneeskunde kan effectief zijn bij zeer veel en uiteenlopende klachten en aandoeningen.

Wetenschap

De helft tot twee derde van de reguliere geneesmiddelen is gemaakt van planten. De Chinese kruidengeneeskunde gaan er van uit dat planten of plantenproducten beter en veiliger zijn dan synthetische geneesmiddelen omdat ze ‘natuurlijker’ zijn. Een plant met een geneeskrachtige werking is niet vanzelf veilig. Tevens zegt dit niets over de effectiviteit en afwezigheid voor giftige stoffen. Het gehalte aan werkzame stof kan variëren, er kunnen mogelijke interacties met reguliere medicijnen en kruidenmiddelen ontstaan, er kunnen bijwerkingen zijn, bijvoorbeeld allergie. Geneesmiddelen worden pas 'erkend' als aan strenge eisen op drie afzonderlijke gebieden is voldaan: veiligheid, constante samenstelling en werkzaamheid. Veiligheid houdt onder meer in dat bijwerkingen, zowel die op de lange duur als die welke maar zelden optreden, zo goed mogelijk zijn onderzocht. In 'kruidenmiddelen' worden wel eens sterk werkende reguliere middelen aangetroffen die bij onoordeelkundige toepassing levensgevaarlijk kunnen zijn.
Bij veel zogenaamd geneeskrachtige kruiden worden de claims voor de werkzaamheid zeer overtrokken. Een van de redenen, is het feit dat iemand soms al bijna beter was bij het begin van de behandeling. Veel ziekten genezen namelijk vanzelf.

Veel mensen die met de Chinese geneeskunde in aanraking komen, hebben eerst vergeefs de reguliere geneeskunde geprobeerd en zijn bereid te experimenteren met andere behandelwijzen. De meeste informatiebronnen (zoals websites) voor alternatieve geneeskunde geven aan dat het geen vervanging is voor reguliere geneeskunde. Het is een persoonlijke beslissing om al dan niet gebruik te maken van een bepaalde alternatieve therapie. Daarbij is het belangrijk te controleren of een therapeut voldoende gekwalificeerd is en lid is van een beroepsorganisatie. Het verdient aanbeveling om de behandelende arts op de hoogte te stellen wanneer er gebruik wordt gemaakt van (kruiden)geneesmiddelen.
Wetenschappelijke onderbouwing en onderzoek naar de werkzame stoffen ontbreekt vaak. Dit komt omdat er maar weinig alternatieve therapeuten zijn die wetenschappelijk onderzoek doen en daardoor zijn ze niet in staat met bewijzen te komen die hun beweringen onderschrijven.

Meer informatie

Informatie van de Nederlandse Vereniging voor Traditionele Chinese Geneeskunde
www.zhong.nl/ContentPage.aspx?page_id=291

Informatie van de vereniging tegen kwakzalverij
www.kwakzalverij.nl/166/De_gevaren_van_Chinese_kruiden

Informatie van de Stichting Skepsis
www.skepsis.nl/kruiden.html