Difterie

Inleiding

Difterie is een zeer besmettelijke, acute infectieziekte met soms dodelijke afloop. Bij besmetting raakt de keel ontstoken. Vaak worden ook het hart, de nieren en het zenuwstelsel aangetast.

De ziekte wordt veroorzaakt door de bacterie Corynebacterium diphtheriae. Deze bacterie produceert gifstoffen (toxinen) die schade toebrengen aan het weefsel in het geïnfecteerde deel van het lichaam.

Verspreidingsgebied

In de meeste geïndustrialiseerde landen is de ziekte tegenwoordig zeldzaam dankzij grootschalige vaccinatie (inenting). In ontwikkelingslanden waar geen of weinig vaccinatie plaatsvindt, komt difterie wel nog veel voor. Jonge baby’s en ouderen lopen het grootste risico op besmetting.

Besmetting

De difteriebacterie leeft op de huid of in de mondholte van de mens. Besmetting van mens op mens vindt plaats door hoesten en niezen . Of door contact met opgehoest materiaal of pus van een wond. Ook besmet voedsel of besmette melk kan difterie veroorzaken.

Iemand kan besmet zijn met de difteriebacterie zonder zelf ziek te zijn , maar kan wel anderen ongemerkt besmetten. De periode tussen besmetting en het optreden van de eerste verschijnselen is kort: twee tot vijf dagen.

Verschijnselen

Difterie ontwikkelt zich meestal in de keel . De verschijnselen zijn dan keelpijn, opgezette lymfeklieren, algeheel ziektegevoel en koorts. Ook slikklachten, misselijkheid en overgeven komen voor.

Zeer kenmerkend voor difterie is een grijze aanslag op de keelamandelen en in de keelholte.

Difterie kan leiden tot schade aan de luchtwegen, hartspier en het zenuwstelsel.

Behandeling

Difterie kan worden vastgesteld door een keeluitstrijkje te maken. Vanwege de ernst van de ziekte wordt er direct een difterie-antitoxine toegediend. Dit middel maakt de gifstoffen van de bacterie onschadelijk. Daarnaast wordt meteen antibiotica toegediend om de bacterie te bestrijden. Mensen met difterie moeten in het ziekenhuis worden opgenomen.

Zonder behandeling kunnen personen twee tot vier weken na het uitbreken van de ziekte besmettelijk blijven voor anderen. Dragers blijven zelfs nog veel langer besmettelijk.

Mensen die in aanraking komen met een persoon met difterie, lopen een groot risico besmet te raken. Zij moeten daarom zo snel mogelijk worden gevaccineerd.

Voorzorgsmaatregelen

Door grootschalige vaccinatie in de jaren vijftig is difterie in Nederland een zeldzame ziekte geworden. De difterievaccinatie maakt deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma. Het difterievaccin is onderdeel van het DKTP-vaccin .

Het vaccinatieschema bestaat uit 6 injecties op de leeftijd van 2, 3, 4 en 11 maanden en op de leeftijd van 4 en 9 jaar. Na de laatste injectie zijn mensen 10 jaar beschermd, tot hun 19e jaar. Als personen na hun 19e een herhalingsvaccinatie krijgen, beschermt deze opnieuw voor een periode van 10 jaar. Voor een reis naar gebieden met difterie kan een herhaling van de vaccinatie nodig zijn. Dat is het geval als de laatste inenting langer dan 10 jaar geleden is.

Aangenomen mag worden dat personen die in Nederland na 1950 zijn geboren, voldoende tegen difterie zijn gevaccineerd.

Omdat difterie zo besmettelijk is, is het zeer belangrijk om contact met geïnfecteerde personen te vermijden.

Meer informatie

Informatie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
www.rivm.nl