Medicijnen bij urine-incontinentie

Inleiding

Urine-incontinentie is het onvermogen om de urinelozing te reguleren waardoor ongewild urineverlies optreedt. Er zijn verschillende vormen van incontinentie die elk op een andere manier behandeld kunnen worden. Soms worden daarbij medicijnen gebruikt.

Medicijnen spelen een beperkte rol bij de behandeling van urine-incontinentie.

Welke medicijnen zijn er?

Er zijn verschillende medicijnen die bij urine-incontinentie gebruikt worden (of werden). Dit zijn:

• oestrogenen
• spasmolytica.

Oestrogenen
Oestrogenen zijn lichaamseigen, vrouwelijke hormonen. Ze kunnen atrofie (verschrompeling van weefsel) die bij vrouwen optreedt na de menopauze voorkómen. Bij stressincontinentie zouden ze een rol kunnen spelen bij het tegengaan van atrofie van de plasbuis en de weefsels eromheen, zodat de incontinentieklachten verminderen. Uit onderzoek is niet gebleken dat deze middelen werkzaam zijn bij urine-incontinentie. In de nieuwste richtlijnen worden oestrogenen daarom niet langer aanbevolen bij urine-incontinentie.

Spasmolytica
Spasmolytica zijn middelen die spieren doen ontspannen. Bij urge-incontinentie zouden ze een rol kunnen spelen bij het ontspannen van de detrusor; de spier in de blaaswand. Hierdoor kan er meer urine worden verzameld in de blaas waardoor mensen minder vaak hoeven te plassen en er minder ongewild urineverlies optreedt. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat deze middelen effectief zijn, maar in zeer beperkte mate. Middelen uit deze groep zijn onder andere flavoxaat, oxybutinine en tolterodine. De voorkeur gaat uit naar het laatste middel. Flavoxaat wordt in de nieuwste richtlijn voor huisartsen niet langer aanbevolen. Ook solifenacine wordt tegenwoordig veel voorgeschreven.

Wanneer heb ik medicijnen nodig?

Medicijnen worden meestal pas laat in de behandeling van urine-incontinentie ingezet. In eerste instantie worden andere, meer effectieve behandelmethoden gebruikt. Huisartsen schrijven bijna geen medicijnen meer voor tegen urine-incontinentie. Wanneer patiënten medicijnen krijgen tegen incontinentie, worden deze meestal voorgeschreven door de specialist in het ziekenhuis.

Resultaten

De resultaten van medicijngebruik bij urine-incontinentie zijn zeer matig. Omdat de bijwerkingen fors kunnen zijn, wordt bij elke patiënt een afweging gemaakt of de voordelen opwegen tegen de nadelen.

Bijwerkingen

Oestrogenen hebben weinig bijwerkingen. De spasmolytica kunnen echter vervelende bijwerkingen geven. De meest gemelde bijwerking is een droge mond. Bij ouderen kan het verstandelijk functioneren wat achteruitgaan.

Meer informatie

Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
nhg.artsennet.nl

Farmacotherapeutisch kompas. Amstelveen: College voor Zorgverzekeringen
www.fk.cvz.nl

Nederlandse site geheel gewijd aan incontinentie
www.incontinentie.net