Hordeolum

Inleiding

Een hordeolum is een acute ontsteking van één van de kliertjes in het ooglid. Dit veroorzaakt een klein puistje op het ooglid. Zit zo'n puistje aan de buitenzijde van het ooglid, wordt gesproken van een uitwendig hordoleum (hordoleum externum). In de volksmond wordt dit een “strontje” genoemd. Zo’n pijnlijke zwelling kan zich ook aan de binnenkant van het ooglid bevinden. We spreken dan van een inwendig hordeolum (hordoleum internum).

Oorzaak

In meer dan 90 procent van de gevallen is de bacterie Stafylococcus aureus verantwoordelijk voor de ontsteking van de kliertjes van het ooglid. Deze bacterie is ook de boosdoener bij steenpuisten. Vandaar dat mensen met steenpuisten vaker last hebben van een hordeolum. Verstopte kliertjes vergroten de kans op een ontsteking.

Bij een uitwendig hordoleum zijn de voorste oogkliertjes (talgkliertjes van de haarwortels, kliertjes van Moll en Zeiss) ontstoken. Bij een inwendig hordoleum zijn de achterste oogkliertjes (klieren van Meiboom) ontstoken.

Verschijnselen

Bij een uitwendig hordeolum zit aan de buitenrand van het ooglid een puistje. Naarmate de ontsteking ‘rijper’ wordt, vormt zich een blaasje met pus, ook wel abces genoemd. Een etterkopje vormt zich spontaan aan de ooglidrand, of soms aan de binnenkant (slijmvlies) of buitenkant (huid) van het ooglid. Een uitwendig hordeolum (strontje) is pijnlijk.

Bij een inwendig hordeolum ontstaat een pijnlijke zwelling binnenin het ooglid. In het begin wordt het ooglid rood, dik en soms zeer pijnlijk. Naarmate de ontsteking rijper wordt, beperkt de zwelling van het ooglid zich meer tot één punt en ontstaat er een etterkopje.

Als een inwendig of uitwendig hordoleum zich verder uitbreidt, kan het oog zelf ook rood worden, en kunnen de lymfekliertjes die voor de oren zitten opzetten en pijnlijk aanvoelen. Bij ernstige uitbreiding kunnen koorts en een algeheel ziektegevoel optreden.

Het gevormde abcesje kan spontaan openbreken. Er komt een etterige afscheiding vrij, waardoor de oogleden aan elkaar kunnen plakken. De afwijking geneest dan in een aantal weken.

Diagnose

De diagnose hordoleum hoeft niet door een arts gesteld te worden. Vaak ziet de patiënt zelf al wat er aan de hand is. Blijft de ontsteking echter bestaan dan kan een bezoek aan de arts zinvol zijn. Eventueel kan het oog met de spleetlamp worden onderzocht.

Behandeling

Meestal is geen hulp van een arts nodig bij de behandeling. Er zijn een aantal manieren waarop u de rijping en daarna de genezing van het hordoleum kunt bevorderen. Dit zijn:

1. Leg enkele malen per dag gedurende ongeveer tien minuten warme kompressen op het aangedane oog. Dit bevordert de 'rijping' van de ontsteking. Kompressen maakt u door een schone doek of watten in warm water te drenken.
2. Vermijd het gebruik van cosmetica zoveel mogelijk.
3. Als het abcesje doorbreekt kan de pus met warm water weggespoeld worden. Reinig vervolgens het oog regelmatig met watjes die u in uitgekookt en afgekoeld water hebt gedrenkt (let op schone handen!). Over het algemeen is het ooglid dan na een paar dagen genezen. Raak uw oogleden zo min mogelijk met uw handen aan.
4. Als de ontsteking langer dan twee dagen blijft bestaan en veel klachten geeft, kan de arts een sneetje zetten in de zwelling, mits het abcesje ‘rijp’ is. Om zichtbare littekens te vermijden, maakt de arts het sneetje bij voorkeur aan de binnenkant van het ooglid of in het reeds gevormde etterkopje. De meeste mensen ervaren de insnijding als een opluchting, aangezien de pijn meestal meteen afneemt.

De arts schrijft eventueel een antibioticakuur voor, als oogdruppels of oogzalf. Als de klieren voor de oren gezwollen zijn, of als u koorts hebt, zijn soms antibioticatabletten nodig om uitbreiding van de infectie te voorkomen.

Als de ooglidranden ontstoken zijn (blefaritis), moet dit worden behandeld om te voorkomen dat de kliertjes opnieuw zullen ontsteken.

Prognose

Soms blijft na de ontsteking een pijnloze knobbel over (chalazion) Dit kan zo nodig op een later tijdstip chirurgisch verwijderd worden.

Meer informatie

Informatie van het Oogcentrum Deventer
www.oogartsen.nl