Radiculaire cyste

Een radiculaire cyste is een abnormale, met vocht gevulde holte waarvan de binnenwanden met cellen zijn bekleed en die aan het uiteinde van een tandwortel kan ontstaan. Zo’n cyste is dikwijls het gevolg van tandbederf, waarbij de infectie zich heeft verspreid van de aangedane tand/kies naar het gebied rond de wortelpunt.

Oorzaken

Een radiculaire cyste kan ontstaan als een infectie zich van een door tandbederf aangetaste tand of kies eerst verspreidt door de hele tandpulpa en vervolgens verder naar het gebied rond de wortelpunt, dat daardoor geïrriteerd raakt. Deze irritatie bevordert de celvermenigvuldiging in dat gebied, waardoor zich een klompje cellen vormt. Naarmate dit groeit, sterven de cellen in het midden daarvan af doordat ze te ver komen te liggen van de haarvaten die zuurstof en voedingsstoffen aanvoeren. De dode cellen gaan dan degenereren en worden vloeibaar. Zo vormt zich een met vocht gevulde holte waarvan de binnenwanden met cellen zijn bekleed.

Verschijnselen van een radiculaire cyste

Een radiculaire cyste ontwikkelt zich langzaam en brengt vaak geen verschijnselen met zich mee, al kan in de betrokken tand of kies een groot gat zijn te zien. Vaak is een radiculaire cyste klein en in dat geval is er geen duidelijke zwelling te zien. De cyste gaat pas pijn doen als er een plotselinge verergering optreedt ten gevolge van een infectie. Een heel enkele keer wordt de cyste groot en dan is er wel een zwelling te zien.

Diagnose van een radiculaire cyste

Vaak komt een radiculaire cyste bij toeval aan het licht, als er om andere redenen een röntgenfoto wordt gemaakt van het betreffende gebied. De symptomen van een geïnfecteerde cyste kunnen helpen bij het stellen van de diagnose. De diagnose kan ten slotte worden bevestigd door vocht uit de cyste af te tappen en dit onder een microscoop te bekijken.

Behandeling van een radiculaire cyste

De tand of kies in kwestie wordt getrokken en de cyste wordt in zijn geheel verwijderd. Ook het weefsel rond de cyste wordt weggeschraapt. In sommige gevallen vindt het verwijderen van de cyste en het behandelen van de infectie plaats door middel van apexresectie en wortelkanaalbehandeling. Als de cyste is geïnfecteerd en pijn veroorzaakt, kunnen pijnstillers en antibiotica nodig zijn.

Complicaties van een radiculaire cyste

Een radiculaire cyste die in omvang toeneemt, kan leiden tot afbraak van botweefsel rond de wortelpunt. Bij een geïnfecteerde cyste kan zich een abces vormen; ook kan de infectie zich verspreiden naar de weefsels van het aangezicht en cellulitis (ontsteking van het bindweefsel) veroorzaken. In een enkel geval kan zich een fistel (abnormale verbinding) vormen tussen de geïnfecteerde cyste en het huidoppervlak, waar pus door kan lekken.

Meer informatie:

Harty, F.J., (1994), Concise Illustrated Dental Dictionary, 2nd edn, Wright, Oxford.

Shafer, W.G., Hine, M.K. and Levy, B.M. (1993), A Text Book of Oral Pathology, 4th edn, W.B. Saunders Company, Philadelphia.