Hartfalen en voeding

Aandachtspunten bij hartfalen

Bij hartfalen wordt vaak een zoutbeperking en vochtbeperking geadviseerd. Ook kan het nodig zijn op het gewicht te letten, zowel een te hoog als een te laag gewicht vragen aandacht. Ook is het belangrijk om het gebruik van verzadigd vet te beperken en juist wel voldoende omega-3 vetten te gebruiken. Als u langdurig diuretica (plastabletten) gebruikt, kan het nodig zijn vitamine B1 (thiamine) aan te vullen.

Zoutbeperking

Een zoutbeperking is belangrijk bij hartfalen omdat zout in het lichaam vocht vasthoudt. Vraag aan uw arts of diëtist hoeveel natrium voor u wenselijk is.

Wilt u uitrekenen hoeveel natrium uw dieet bevat? De natriumteller maakt het u gemakkelijk!

In natriumarm, tips vindt u tips om met minder natrium toch smakelijk te kunnen eten.

Vochtbeperking

Vaak wordt bij hartfalen ook een vochtbeperking geadviseerd. Dit kan bijvoorbeeld 1500 ml of 2000 ml per 24 uur zijn. Grote schommelingen in de dagelijkse vochtinname vereisen een grotere inspanning van uw hart. Doordat de pompkracht van uw hart minder is, kan uw hart deze extra inspanning niet leveren. Uw lichaam houdt dan het overtollig vocht vast. Daarom is een vochtbeperking dus belangrijk. Om na te gaan hoeveel vocht u gebruikt, is het handig om eens op te schrijven wat u aan vocht binnen krijgt gedurende één dag.

Maten die u daarbij kunt gebruiken zijn:

• Koffiekopje: 125 ml
• Glas: 150 ml
• Warme maaltijd 500 ml
  (vlees, aardappelen, groente en soep of appelmoes of een toetje)

Meet de inhoud van uw eigen servies om na te gaan of deze maten overeenstemmen.
Bijvoorbeeld: u hebt een vochtbeperking van 1500 ml per dag.

• 08.00: 150 ml water
  150 ml pap
• 10.00: 125 ml thee
• 12.00: 500 ml warme maaltijd
• 15.00: 125 ml thee
• 17.00: 150 ml water
  150 ml melk
• 21.00: 150 ml frisdrank

Totaal 1500 ml in 24 uur

Andere tips zijn:

• Neem uw medicijnen in tijdens het eten en niet apart met water.
• Gebruik kleine kopjes en glazen.
• Smeerbaar beleg zoals jam, smeerkaas en honig zorgt voor een minder droge broodmaaltijd.
• Kauw uw eten goed.
• Kook minder zout zodat u minder snel dorst hebt.
• Neem eens een ijsklontje, pepermuntje of een zuurtje als u dorst hebt.
• Citroensap, bijvoorbeeld in thee of water, werkt dorstlessend.
• Fruit bevat ook vocht, verdeel dit zoveel mogelijk over de dag.
• 1 portie fruit per dag hoeft u niet mee te tellen. Een tweede portie fruit telt u wel bij uw vochtbalans (110 ml).

Goed gewicht

Het is belangrijk om uw gewicht in de gaten te houden. Uw arts zal u adviseren hoe vaak u zich het best kunt wegen, bijvoorbeeld één maal per dag of twee maal per week. Schrijf deze gewichten op een lijstje, zodat u altijd een overzicht hebt van uw gewichtsverloop. Weeg op hetzelfde tijdstip en onder dezelfde omstandigheden, bij voorkeur ’s morgens na het plassen en voor het ontbijt, zonder kleren of met bijvoorbeeld alleen uw pyjama aan. Let er op dat de weegschaal op dezelfde plaats staat, bij voorkeur op een harde ondergrond.

Bent u te zwaar en wordt het te hoge gewicht niet veroorzaakt door het vasthouden van vocht maar door te veel vetweefsel, dan is het belangrijk om af te vallen. Het teveel aan gewicht zorgt namelijk voor een extra belasting van het hart. U zult zich bij een lager gewicht ook prettiger voelen. Een diëtist kan u adviseren en begeleiden, zie meer informatie.

Is uw gewicht juist te laag? Valt u af zonder dat dit de bedoeling is, dan is het ook belangrijk om hierop actie te ondernemen, omdat teveel gewicht verliezen ook inhoudt dat uw conditie achteruit gaat. Het komt vaak voor dat mensen met hartfalen te moe zijn om te eten of door een vol gevoel een slechte eetlust hebben. Ook dan kan een diëtist u waardevolle tips en adviezen geven.

Alcohol

Aan te raden is om geen of zeer weinig alcohol te gebruiken, omdat alcohol een negatieve invloed kan hebben op de pompkracht van het hart.

Meer informatie

Diëtist
Hebt u behoefte aan meer informatie over voeding of wilt u een advies dat precies is afgestemd op uw mogelijkheden en uw situatie, dan is het aan te raden om een diëtist bij u in de buurt te raadplegen, zodat u mondeling kunt overleggen en samen tot een haalbaar plan kunt komen. Op www.nvdietist.nl en www.dietistencooperatie.nl vindt u adressen van diëtisten bij thuiszorgorganisaties of in diëtistenpraktijken.