Allergische blefaritis

Inleiding

Een allergische blefaritis is de medische term voor een allergie of overgevoeligheidsreactie van het ooglid. Soms is alleen de huid van het ooglid betrokken bij de allergische reactie, soms gaat de blefaritis tevens gepaard met een allergie van het oogbindvlies (allergische conjunctivitis).

Oorzaken

Allergische blefaritis wordt veroorzaakt door een allergische reactie op bepaalde stoffen (allergenen). Een allergische reactie is een overdreven reactie van het lichaam op overigens onschuldige stoffen. Deze stoffen noemen we allergenen. Het immuunsysteem of afweerapparaat van het lichaam roept een leger ontstekingscellen op de been om de stof in kwestie op te ruimen, maar veroorzaakt hierdoor zeer vervelende bijverschijnselen.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen acute en chronische allergische infecties:

Acute allergische infecties
Bij acute allergische reacties spelen vooral de zogenaamde mestcellen een rol. Bij contact met het allergeen (de stof die de allergische reactie veroorzaakt) laten mestcellen allerlei stoffen vrij (bijvoorbeeld histamine) die onder meer de bloedvaten openzetten en laten lekken. Hierdoor stapelt het vocht zich op in de weefsels, bijvoorbeeld in de huid van de oogleden. Aanleg en erfelijkheid spelen vaak een belangrijke rol bij deze acute allergische reacties.

Chronische allergische reacties
Bij chronische allergische reacties zijn vooral bepaalde witte bloedcellen, de zogenaamde T-lymfocyten, de grote boosdoeners. T-lymfocyten hebben een goed geheugen. Wanneer zij eenmaal met een bepaalde stof in contact gekomen zijn, bijvoorbeeld een conserveermiddel in een cosmeticum, veroorzaken ze een ontstekingsreactie zodra zij opnieuw met die stof in contact komen.

Er zijn oneindig veel stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken. Meestal is de huid of het bindvlies overgevoelig voor stoffen waarmee het in direct contact gekomen is (zogenaamde contactallergenen). Dit wordt een contactallergie genoemd. De meest voorkomende contactallergenen die een allergische blefaritis kunnen veroorzaken zijn cosmetica, oogdruppels, en contactlensvloeistoffen. Vaak zijn het de conserveermiddelen in deze producten waartegen de allergie ontstaat. In sommige gevallen treden de allergische verschijnselen pas op wanneer de zon op het contactallergeen schijnt. Binnenshuis kan een bepaald cosmeticum dan probleemloos gebruikt worden maar zodra u op een zonnige dag naar buiten gaat, treedt een allergische reactie op. Dit wordt een fotoallergische reactie genoemd.
Wanneer naast de allergische blefaritis ook een allergische conjunctivitis (allergische reactie van het bindvlies) kan dit soms veroorzaakt worden door stoffen die in de lucht zweven (bijvoorbeeld graspollen). Aanleg en erfelijkheid spelen hierbij vaak ook een belangrijke rol.

Verschijnselen

Bij een allergische blefaritis kan na contact met het allergeen ernstige jeuk, zwelling en roodheid van de oogleden ontstaan. Indien er tevens een allergische conjunctivitis bestaat, is ook het bindvlies rood en gezwollen, en jeuken en tranen de ogen. Door het jeukende gevoel bestaat de neiging om aan de oogleden te krabben of in de ogen te wrijven, waardoor bijkomende irritatie kan ontstaan.

Diagnose

De diagnose allergische blefaritis kan meestal gesteld worden aan de hand van de hierboven beschreven typische klachten en het uitwendig aspect van de ogen en oogleden. Met behulp van een spleetlamp kan de betrokkenheid van het bindvlies en het hoornvlies aan de allergische reactie beoordeeld worden.

Bij twijfel over de oorzaak of indien meer duidelijkheid omtrent het oorzakelijke allergeen gewenst is, kan de patiënt naar de dermatoloog doorverwezen worden voor aanvullende allergietesten.

Behandeling

Het belangrijkste in de behandeling is het zoeken en daarna vermijden van de stof die de allergische reactie veroorzaakt. Bij een contactallergie is het verband niet altijd duidelijk. Meestal is het een kwestie van uitproberen, bijvoorbeeld oogdruppels, contactlensvloeistoffen en cosmetica één voor één tijdelijk stoppen en daarna weer gebruiken. Hypoallergene middelen (bijvoorbeeld oogdruppels zonder conserveermiddelen, hypoallergene cosmetica) kunnen soms uitkomst bieden. De aandoening gaat alleen over gaat als contact met de oorzakelijke stof verder steroïd-houdende zalf of crème worden gebruikt. Bij spaarzaam of onregelmatig gebruik geeft dit weinig of geen bijwerkingen. Soms wordt nog een crème of zalf bijgegeven worden om de huid vet te houden. Dit kan in tegenstelling tot de steroïd-houdende zalf of crème lange tijd gebruikt worden zonder problemen.

Indien tevens een allergische conjunctivitis aanwezig is, kunnen de oogklachten meestal snel onderdrukt worden met oogdruppels zoals levocabastine. Bij ernstige klachten kunnen gedurende de eerste dagen tevens steroïden druppeltjes toegediend worden. Onderhoudsbehandeling kan gegeven worden met bijvoorbeeld levocabastine of cromoglicinezuur oogdruppels of met tabletten indien er andere symptomen van hooikoorts bestaan.

Prognose

Allergische blefaritis verdwijnt wanneer contact met de stof die de allergie oproept wordt vermeden. Wordt de allergie veroorzaakt door stoffen die in de lucht zweven (bijvoorbeeld graspollen) dan is contact niet te vermijden en zullen de klachten blijven optreden tenzij een passende behandeling wordt ingesteld.

Meer informatie

Informatie van het Oogcentrum Deventer
www.oogartsen.nl