Infecteuze artritis

Inleiding

Artritis is de ontsteking van een gewricht. Een gewricht is de plaats waar twee botten met elkaar zijn verbonden, zoals de knie, elleboog, pols en enkel. De belangrijkste kenmerken van artritis zijn pijn, stijfheid en zwelling van de gewrichten en hun omgeving.

Oorzaken

Septische artritis is een vorm van acute artritis die wordt veroorzaakt door een (meestal bacteriële) infectie van een gewricht.
Infecties elders in het lichaam kunnen leiden tot bacterile artritis zoals huidinfecties, vooral aan de voet, en in mindere mate infecties van de urine- en luchtwegen, of in het darmstelsel.
Soms ontstaat septische artritis als gevolg van een diepe wond, of een operatieve ingreep.
Andere risicofactoren zijn onderliggende gewrichtsziektes, zoals reumatoïde artritis, een gewrichtsprothese of een verminderde afweer (bijvoorbeeld bij hoge leeftijd of diabetes mellitus).
Septische artritis is een zeldzame aandoening die optreedt bij twee tot zes op de 100.000 mensen. Het risico bij patiënten met reumatoïde artritis of een gewrichtsprothese is echter tienmaal zo groot.

Verschijnselen

Septische artritis treedt meestal op in één gewricht. Vaak zijn dit de grotere gewrichten. Tijdens een Nederlandse studie bleek in 48 procent van de gevallen de knie en in 21 procent de heupen te zijn aangedaan. Het gewricht kan heet zijn en pijnlijk bij aanraking. De pijn en de zwelling kunnen gepaard gaan met een hoge koorts een algemeen gevoel van zwakte. De aandoening kan de bewegingsvrijheid van de patiënt ernstig verminderen.
Bij tien tot vijftien procent van de patiënten is septische artritis dodelijk. Bij 25 tot 50 procent van de overlevenden treedt gewrichtsfunctieverlies op.

Diagnose

Wanneer de lichamelijke klachten in de richting van septische artritis wijzen, moet wat vloeistof uit het gewricht worden gehaald om op kweek te zetten en onder een microscoop te onderzoeken. Ook zal bloed afgenomen worden om de aanwezigheid van een infectie vast te stellen en om een kweek te maken van het organisme dat de betreffende infectie veroorzaakt. Daarnaast kunnen röntgenfoto's worden gemaakt.
Het is belangrijk andere oorzaken van artritis uit te sluiten, zoals een recente infectie van (vooral) maag-darmkanaal, urinewegen of keel. Ook jicht en aandoeningen die chronische artritis kunnen veroorzaken, zoals psoriasis, reumatoïde artritis de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en de ziekte van Bechterew, zullen door middel van onderzoek moeten worden uitgesloten.

Behandeling

De behandeling van septische artritis moet zo snel mogelijk worden gestart. Hoe eerder begonnen wordt, hoe kleiner de kans is op blijvende schade aan het gewricht. Het gewricht heeft absolute rust nodig. Meestal worden ontstekingsremmers, pijnstillers en antibiotica voorgeschreven. De gewrichten moeten operatief worden gereinigd van pus en restanten van afgestorven weefsel.
Verder zal de behandeling zich richten op het wegnemen van de onderliggende oorzaak. Hierbij is de behandelmethode afhankelijk van de infectie die de artritis veroorzaakt heeft.

Literatuur

About your arthritis, (2000), (all about arthritis.com),

www.allaboutarthritis.com/arthritis.cfm?doWhat=about&type=Arthritis%20Basics&docID=213
www.nlm.nih.gov/medlineplus/arthritis.html
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000430.htm

Drury, P.L., Shipley, M. (1999), Rheumatology and bone disease, in: Kumar, P. & Clark, M. (eds), Clinical Medicine, 4th Ed, Harcourt Publishers Limited,