Zweer van de penis

Inleiding

Bij een zweer van de penis, een penisulceratie, is er sprake van zweervorming op een of verschillende onderdelen van de penis, zoals de schacht, de eikel en het preputium (voorhuid).

Oorzaken

Penisulceraties kunnen ontstaan door een infectie of door een ziekte, meestal door seksueel overdraagbare aandoeningen zoals:

• syfilis (lues);
• herpes simplex;
• lymfogranuloma venereum;
• granuloma inguinale (zeldzaam in Nederland).
  

Verschijnselen

Penisulceraties zijn meestal pijnlijk en gaan gepaard met jeuk en een branderig gevoel. Soms is er sprake van uitslag en plaatselijke zwelling. Bevindt de ulceratie zich aan het uiteinde van de penis, dan ziet dit er rood uit en zijn zweren zichtbaar wanneer de voorhuid wordt teruggerold. Andere verschijnselen kunnen zijn: uitscheiding vanuit de urethra, pijn bij het plassen, pijn in het kruis, pijn tijdens de geslachtsgemeenschap en bloed in de urine.
Vaak zijn de lymfeknopen in de directe omgeving pijnlijk opgezwollen.

Diagnose

Meestal wordt eerst gekeken of iemand een seksueel overdraagbare aandoeningen heeft, omdat deze vaak de oorzaak zijn van penisulceraties. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de zweer af te betten en het verkregen materiaal op micro-organismen onder een microscoop te onderzoeken. Van afscheiding uit de plasbuis kan een kweek gemaakt worden om vast te stellen of er sprake is van een infectie met chlamydia of met een bacterie zoals gonokokken. Het bloed wordt onderzocht op een antistof tegen syfilis. Een biopsie kan nog meer duidelijkheid geven over de oorzaak van de zweer. Hiertoe wordt onder plaatselijke verdoving een klein stukje weefsel verwijderd voor onderzoek onder de microscoop.

Behandeling

De behandeling hangt af van de oorzaak. Ook de seksuele partners moeten onderzocht en indien nodig behandeld worden. Infecties worden behandeld met antibiotica.

Sommige penisulceraties worden chirurgisch behandeld, in combinatie met medicijnen en radiotherapie. Persoonlijke hygiëne is noodzakelijk om herhaling in de toekomst te voorkomen.

Zolang de aandoening niet is genezen, mag er geen geslachtsgemeenschap plaatsvinden om besmetting te voorkomen.

Preventie

Het handhaven van persoonlijke hygiëne, in combinatie met het gebruik van condooms en het vermijden van verschillende seksuele partners zijn allemaal belangrijke methoden bij de preventie van de verspreiding van seksueel overdraagbare aandoeningen die penisulceraties kunnen veroorzaken.

Andere overwegingen

De seksuele partners van diegenen met penisulceraties dienen te worden onderzocht om te kijken of zij de ziekte eveneens hebben opgelopen, waarna zij kunnen worden behandeld.

Meer informatie

Informatie over lymfogranulomo venereum van het soa en aids magazine
www.soaaidsmagazine.nl

Diseases characterized by genital ulcers. Sexually transmitted diseases treatment guidelines 2002, National Guideline Clearinghouse, vol.10, no. 51(RR-6), pp.11-25.

Farthing, M. J. G., Jeffries, D. J. & Anderson, J. (1999), Infectious diseases, tropical medicine and sexually transmitted diseases, in: Kumar, P. & Clark, M. (eds), Clinical Medicine, 4th edn, Harcourt Publishers Limited, Edinburgh, London.