Meckeldivertikel

Een meckeldivertikel is een zakvormige uitstulping van de dunne darm . Het is een aangeboren afwijking. Het meckeldivertikel is het overblijfsel van de verbinding tussen de navel en de darm die bij het ongeboren kind aanwezig is.
Meestal bevindt het divertikel zich ongeveer 60 cm vóór de klep tussen de overgang van de dunne darm naar de dikke darm . Een meckeldivertikel is zo’n 3 tot 5 cm lang. De top kan vrij zijn of aan de buikwand vastzitten.
Het divertikel is opgebouwd uit de lagen van de darmwand. Het kan ook maagslijmvlies of alvleesklierweefsel bevatten.

Oorzaken

Normaal verdwijnt de verbinding tussen de navel en de darm rond de twaalfde week van de zwangerschap. Waarom dit niet gebeurt, is niet bekend. Een meckeldivertikel gaat niet samen met andere aangeboren afwijkingen en is waarschijnlijk niet erfelijk. Ook hangt het niet samen met medicijngebruik of ziekten van de moeder tijdens de zwangerschap.

Verschijnselen

Bij de meeste mensen veroorzaakt een meckeldivertikel geen symptomen. Het wordt doorgaans bij toeval ontdekt tijdens een onderzoek of een operatie vanwege een andere buikaandoening.
Als er complicaties optreden, kunnen deze klachten geven.

De complicaties zijn:

• Bloeding: Dit komt vooral bij kinderen onder de 5 jaar voor. Als een divertikel maagslijmvlies bevat, kunnen hierin zweertjes ontstaan. Deze kunnen gaan bloeden en dit bloed wordt bij de ontlasting gezien. Soms is er een ernstige darmbloeding.
• Afsluiting van de darm (ileus ): Dit kan het gevolg zijn van een volvulus (draaiing van de darmen) of invaginatie (instulping van een darmgedeelte in een eropvolgend darmgedeelte). Het leidt tot heftige buikpijn en braken en is een levensbedreigende complicatie.
• Ontsteking: Als het divertikel ontstoken is, kan de patiënt klagen over een pijnlijke en gevoelige buik, misselijkheid, koorts en verminderde eetlust. De verschijnselen zijn vergelijkbaar met die van een blindedarmontsteking (appendicitis), maar de pijn kan meer in het midden van de buik zitten. Als de ontsteking niet op tijd ontdekt wordt, kan de darm scheuren (perforatie) en kan de darminhoud in de buikholte terechtkomen. Dit veroorzaakt een buikvliesontsteking (peritonitis).

Diagnose

De arts houdt rekening met de mogelijkheid van een meckeldivertikel in geval van onverklaarbare buikpijn, misselijkheid en braken of darmbloedingen. Zo’n divertikel is met röntgenfoto’s heel moeilijk in beeld te brengen, tenzij er tevens sprake is van een afsluiting.
Een gespecialiseerd onderzoek met radioactieve stoffen kan maagslijmvlies buiten de maag aantonen.

Behandeling

Als een meckeldivertikel complicaties geeft wordt het, samen met het aangrenzende deel van de dunne darm, operatief verwijderd. Als een divertikel bij toeval wordt ontdekt tijdens een operatie, wordt het uit voorzorg weggehaald om te voorkomen dat zich later complicaties voordoen.

Meer informatie

www.mlds.nl/ziekten/156/meckel-divertikel/
Informatie van de Maag Lever Darm Stichting

www.heelmeester.nl/ingrepen/meckels_divertikel.htm
Website van de chirurgen van het Waterlandziekenhuis

Groebli, Y., Bertin, D. & Morel, P. 2001, 'Meckel's diverticulum in adults: retrospective analysis of 119 cases and historical review', The European Journal of Surgery = Acta Chirurgica, vol. 167, no. 7, pp. 518-524 [Online], Available: www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=11560387&dopt=Abstract.

Lin, S., Suhocki, P.V., Ludwig, K.A. et al 2002, 'Gastrointestinal bleeding in adult patients with Meckel's diverticulum: the role of technetium 99m pertechnetate scan', Southern Medical Journal, vol. 95, no. 11, November, pp. 1338-1341 [Online], Available: www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12540005?dopt=Abstract.

Mortensen, McC. N.J. 2000, 'The small and large intestines', in Bailey & Love’s Short Practice of Surgery, eds. R.C.G. Russell, N.S. Williams & C.J.K. Bulstrode, 23rd edn, Arnold, London.