Dieet bij coeliakie (glutenvrij dieet)

Inleiding

Gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, rogge, gerst en haver. Voor de meeste mensen is de aanwezigheid van dit eiwit geen probleem. Als u echter overgevoelig bent voor gluten, dan is het aan te raden deze graansoorten te vermijden.

Oorzaken

Een glutenvrij dieet wordt bij twee verschillende aandoeningen voorgeschreven. De aandoening die het meest voorkomt is coeliakie. Hierbij tast het gluten het slijmvlies in de dunne darm aan. Daardoor is de dunne darm minder goed in staat voedingsstoffen uit de voeding op te nemen, met als gevolg symptomen die doen denken aan ondervoeding. Coeliakie kan ook diarree veroorzaken.

Een aandoening die minder vaak voorkomt, is dermatitis herpetiformis, ook wel de ziekte van Dhring genoemd. Deze wordt gekenmerkt door een huiduitslag in de vorm van blaasjes die erg jeuken. Deze uitslag ontstaat meestal langzaam en komt vooral op de ellebogen, knieën, billen, onderrug en rug van de hand voor. Mensen met dermatitis herpetiformis hebben vaak ook de symptomen van coeliakie. Vaak zijn zij overgevoelig voor jodiden.

Diagnose en behandeling

Beide aandoeningen verdwijnen als u overgaat op een glutenvrij dieet. Al na een paar weken nemen de klachten af, maar het kan een tot twee jaar duren voor het darmslijmvlies zich volledig heeft hersteld. Soms is het darmslijmvlies zo beschadigd, dat ook lactose (melksuiker) niet verdragen wordt, dit herstelt zich meestal weer. Het glutenvrij dieet moet het hele leven strikt worden volgehouden. Het is af te raden om op basis van alleen bloedonderzoek of onderzoek van de ontlasting, een glutenvrij dieet te volgen. Het is belangrijk dat enkele stukjes dunne darmslijmvlies worden onderzocht (biopsie), zodat de diagnose zeker is en u niet ten onrechte uw leven lang een glutenvrij dieet volgt. Als u vermoedt dat u coeliakie hebt, volg dan niet op eigen initiatief een glutenvrij dieet omdat dan later veel moeilijker met zekerheid aangetoond kan worden dat u coeliakie hebt.

Dieet

Gluten komt voor in tarwe, haver, rogge en gerst, dus in alle soorten gewoon brood, maar ook in beschuit, crackers, gebak, koek, muesli, vlokken, tarwemeel, tarwegries en in deegwaren zoals macaroni, spaghetti en vermicelli. Bovendien bevatten sommige producten met een bindmiddel met gluten zoals soep, saus, worst et cetera. Gluten kan ook ongemerkt in voedsel terechtkomen, bijvoorbeeld via een restje dat is achtergebleven in een bakblik, in eerder gebruikt frituurvet of in een kuipje margarine als dat ook door andere gezinsleden gebruikt wordt. Het is moeilijk om het dieet nauwkeurig te volgen. Voor een persoonlijk dieetadvies kunt u uw arts vragen om een verwijzing naar een diëtist.

Glutenvrij

Tarwezetmeel is tarwebloem waaruit het gluten is verwijderd. Er blijft echter altijd wel wat gluten in het product aanwezig. Als dit tarwezetmeel wordt gefabriceerd volgens de norm van de Inspectie Gezondheidsbescherming, mag het glutenvrij worden genoemd. Deze soort wordt gebruikt in speciale glutenvrije broodsoorten, koekjes, pasta en andere producten. . Meel dat van nature glutenvrij is, zoals rijst-, mais-, aardappel- en sojameel, kan wel gebruikt worden.

De glutenvrije producten zijn herkenbaar aan de vermelding 'Glutenvrij' en het glutenvrije symbool.

Glutenvrije dieetproducten zijn verkrijgbaar in reformzaken, grote supermarkten, internetwinkels of rechtstreeks te bestellen bij fabrikanten, importeurs en groothandel.

Meer informatie

Het Voedingscentrum geeft jaarlijks een lijst uit van glutenvrije voedingsmiddelen.
Hier kunt u ook brochures bestellen, waarin u uitvoerige informatie over het dieet vindt.