Goedaardige bindweefseltumoren in de borst

Inleiding

Een goedaardige bindweefseltumor in de borst is een woekering van bindweefsel (steunweefsel) van de borst dat geen kwaadaardige eigenschappen bezit. Het is dus géén vorm van borstkanker. Er zijn verschillende goedaardige bindweefseltumoren. De meest voorkomende goedaardige bindweefseltumor in de borst is het fibroadenoom. Het komt voor bij twintig procent van de vrouwen, met name op 20- tot 30-jarige leeftijd. Phyllodeale bindweefseltumoren komen veel minder vaak voor en worden vooral gezien bij vrouwen tussen de 35 en 55 jaar oud. In het verleden werd deze tumor ook cystosarcoma phylloides genoemd.

Oorzaken

De oorzaak van goedaardige bindweefseltumoren in de borst is onbekend. Omdat de tumoren pas ontstaan na het op gang komen van de menstruele cyclus wordt vermoedt dat het hormoon oestrogeen een rol speelt.

Verschijnselen

Een fibroadenoom is een klein (maximaal vier centimeter in doorsnede), rond knobbeltje in de borst dat aanvoelt alsof het van rubber is. Wanneer het knobbeltje tussen twee vingers wordt vastgehouden, kan het heen en weer worden bewogen. Het zit dus niet vast aan de huid of aan een diepere laag van de borst. Voor fibroadenoom wordt ook wel de term 'borstmuis' gebruikt. Er kunnen meerdere fibroadenomen in de borst aanwezig zijn. Fibroadenomen zijn meestal symptoomloos. Tijdens een zwangerschap, bij borstvoeding of vlak voor een menstruatie kan gevoeligheid optreden.
Een phyllodeale bindweefseltumor voelt meestal hobbelig aan en kan in korte tijd snel groeien. Een kleine tumor geeft meestal geen verschijnselen. Een grote tumor pijnlijk zijn en de contouren en de grootte van de borst veranderen. De huid over de tumor kan dunner zijn en glanzen.

Diagnose

De meeste goedaardige bindweefseltumoren in de borst worden ontdekt tijdens een zelfonderzoek van de borsten of tijdens een routineonderzoek door een arts. Het is verstandig elk knobbeltje in de borst door de huisarts te laten onderzoeken.
Het onderzoek van de borst door een huisarts bestaat uit een aantal elementen en begint met de inspectie (het bekijken van) de borst. Dan volgt de palpatie (voelen) van de borst. De arts onderzoekt de tepel en voelt in de oksels of de lymfeklieren zijn gezwollen. Afhankelijk van de bevindingen kan de arts een diagnose stellen, op een ander tijdstip nog eens controleren of doorverwijzen voor aanvullend onderzoek. Het aanvullend onderzoek omvat meestal een röntgenfoto van de borst (mammogram). Soms is een echo nodig of wordt wat weefsel of vocht uit de borst genomen voor nader onderzoek.

Behandeling

De behandeling van een goedaardige bindweefseltumor van de borst is afhankelijk van de bevindingen. Fibroadenomen zijn goedaardig en geven geen verschijnselen waardoor behandeling niet per se nodig is. Toch wordt de tumor vaak weggehaald om zeker te weten dat de tumor goedaardig is en (latere) verwarring met borstkanker te voorkomen. Phyllodeale tumoren worden doorgaans verwijderd.

Complicaties

Goedaardige bindweefseltumoren van de borst verdwijnen niet vanzelf. In een klein deel van de gevallen kunnen phyllodeale tumoren kwaadaardig worden. Uiteraard bestaat altijd de mogelijkheid dat zich naast de goedaardige aandoening in de borst ook een kwaadaardige aandoening ontwikkelt. Daarom is het voor elke vrouw belangrijk de borsten regelmatig te (laten) controleren. Kenmerken die kunnen wijzen op kwaadaardigheid zijn:

• onverwachte veranderingen;
• contourveranderingen (met name het naar binnen trekken van de borst en/of de tepel);
• pijn, jeuk;
• uitslag;
• onverwachte (bloederige) afscheiding uit de tepel;
• huidveranderingen (bijvoorbeeld zweren, wondjes, uitslag, sinaasappelhuid).

Meer informatie

www.imaginis.com
Informatie over (de) borst(afwijkingen)

www.chirurgiemca.com
Informatie van de chirurgen in het medisch centrum Alkmaar

www.chirurgenoperatie.nl
Informatie van een Nederlandse chirurg

nhg.artsennet.nl
Richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap, Utrecht

Heineman et al. Obstetrie en Gynaecologie. De voortplanting van de mens. Elsevier gezondheidszorg. Maarssen, 2002.

Bland, K.I., Vezerilis, M.P. & Copeland, E.M., (1999), Breast, in: Schwartz, S.I. (ed) Principles of Surgery, 7th edn, Vol. 1, McGraw-Hill, London.

Iglehart, J.D. & Kaelin, C.M., (2001), Diseases of the breast, in: Townsend, C.M.(ed) Sabiston Textbook of Surgery, 16th edn, W.B.Saunders Company, London.

Novotny, D.B., Maygarden, S.J., Shermer, R.W. et al. (1991), Fine needle aspiration of benign and malignant breast masses associated with pregnancy, Acta cytological, vol 35, no 6, pp 676-686.

Parker, S.J., & Harries, S.A., (2001), Phyllodes tumours, Postgraduate Medical Journal, vol 77, no 909, pp 428-435.

Pilnik S. Common breast lesions. A photographic guide to diagnosis and treatment. Cambridge university press, Cambridge, 2003.

Russo, J., Tahin, Q. et al. (2002). Neoplastic transformation of human breast epithelial cells by estrogens and chemical carcinogens. Environ Mol Mutagen vol. 39, no. 2-3, pp. 254-63.

Saunders, C.M. & Baum, M. (2000), The Breast, in: Russell R.C., Williams N.S., Bulstrode C.J. (eds) Bailey & Love’s Short Practice of Surgery, 23rd edn, Arnold, London.

Veneti, S. & Manek, S., (2001), Benign phyllodes tumour vs fibroadenoma: FNA cytological differentiation, Cytopathology : Official journal of the British Society for Clinical Cytology, vol 12, no 5, pp 321-328.