Aspiratiecytologie

Inleiding

Aspiratiecytologie is een vorm van cytologie van de longen.

Bij aspiratiecytologie wordt een vloeistof- en celmonster genomen van verdachte plekken in de longen. Met een injectienaald wordt materiaal opgezogen. Dit monster (vloeistof en cellen) wordt in een laboratorium onder een microscoop onderzocht en geanalyseerd, om vast te stellen om welke ziekte het gaat.

Indicatie

Longaspiratiecytologie is een onderzoek waarbij de longen wordt binnengegaan (invasieve behandeling) om te kunnen vaststellen of er boosaardige (maligne), kankerachtige cellen voorkomen. Het wordt ook gebruikt om andere specifieke longafwijkingen te diagnosticeren, wanneer de overige (niet-invasieve) methoden geen uitsluitsel geven.

Onderzoek

Het gebied waar celmateriaal zal worden weggezogen, wordt plaatselijk verdoofd. Materiaal kan worden verkregen door punctie van de bronchus tijdens een bronchoscopie, of via de huid van de borstkas. In het laatste geval wordt er een naald door de huid heen in het longweefsel gestoken, waarmee vloeistof en cellen worden opgezogen. Daarbij wordt soms wordt ook gebruikgemaakt van computertomografie (CT-scan) of echografie, technieken die de naald in de longen goed zichtbaar maken op een televisiescherm.

Bij patiënten die in het ziekenhuis liggen en beademd worden, wordt de vloeistof door de beademingsbuis opgezogen en is het meestal niet nodig om met een injectienaald te prikken.

Resultaten

Het opgezogen materiaal wordt vervolgens opgestuurd naar het laboratorium voor microscopisch onderzoek en het stellen van de diagnose.

Gevolgen

Deze behandeling kent weinig complicaties. In sommige gevallen kan er lucht in de pleuraholte komen (de ruimte tussen de longen). Dan is er sprake van een pneumothorax. Ook overmatig bloeden is een bijwerking, die eveneens weinig voorkomt.

Meer informatie

Informatie van de Kankerbestrijding Nederland
www.kwfkankerbestrijding.nl

(Engels) Chokhani, R. & Gasparini, S. (2003), 'Transbronchial needle aspiration (TBNA) in the early diagnosis and staging of bronchogenic carcinoma', The Indian Journal of Chest Diseases & Allied Sciences, April-June, vol. 45, no. 2, p. 111-5 (USA)
www.ncbi.nlm.nih.gov

Fraser, R.S., Muller, N.L., Colman, N. et al. (eds.) (1999), 'General features of pulmonary infection', in: Fraser & Pare’s Diagnosis of diseases of the chest, 4th ed., W.B. Saunders Company, Philadelphia.

Fraser, R.S., Muller, N.L., Colman, N. et al. (eds.) (1999), 'Methods of pathological investigation, in: Fraser & Pare’s Diagnosis of diseases of the chest, 4th ed., W.B. Saunders Company, Philadelphia.