Goedaardige nieuwvormingen van de vulva

Inleiding

Goedaardige nieuwvormingen (neoplasma's) van de vulva zijn tumoren of gezwellen van de uitwendige geslachtsorganen van de vrouw. Ze bezitten geen kwaadaardige kenmerken; er is dus geen sprake van kanker.
Veel voorkomende goedaardige nieuwvormingen van de vulva zijn fibromen en lipomen, die respectievelijk uitgaan van het bindweefsel en het vetweefsel van de vulva. Verder komen zweetkliergezwellen voor, de zg. hidradenoma papilliferum.
De vulva kan ook geïnfecteerd raken met het humaan papillomavirus, waardoor op de vulva een soort wratten ontstaan (ook wel condylomata acuminata of genitale wratten genoemd).

Oorzaken

Goedaardige neoplasma's van de vulva houden verband met het verouderingsproces waarbij de vulva vet- en elastisch weefsel verliest.
Genitale wratten worden veroorzaakt door een infectie met bepaalde types van het Humaan PapillomaVirus (HPV) . Goedaardige nieuwvormingen die kunnen voorkomen zijn:

Fibroom ( bindweefselgezwel)
Een fibroom is een goedaardige tumor die uitgaat van het bindweefsel. Een fibroom ziet eruit als een klein, stevig gezwel, en veroorzaakt meestal geen klachten.

Lipoom(vetgezwel)
Een lipoom is een goedaardige gezwel die uitgaat van het vetweefsel. Een lipoom ziet eruit als een stevig gezwel. Doorgaans is de klacht dat er een knobbeltje zit. Wanneer een pasgeborene een lipoom op de clitoris heeft, wordt dit vaak ten onrechte aangezien voor een penis, zodat er verwarring ontstaat over het geslacht van het kind.

Hidradenoma papilliferum (zweetkliergezwel)
Een hidradenoma papilliferum is een goedaardig gezwel die uitgaat van de cellen van zweetklieren in de huid rond de vulva. Doorgaans is het een klein, 1 tot 2 centimeter groot, halfsolide gezwel.

Genitale wratten (of condylomata acuminata)
Deze wratten zijn roze-rode wratjes van 1 tot 2 millimeter groot, die soms kunnen samenvloeien tot grote bloemkoolvormige wratten en dan grijs-wit van kleur worden. Ze worden veroorzaakt door besmetting met bepaalde types van het seksueel overdraagbare humaan papillomavirus. De wratten verspreiden zich willekeurig over het hele oppervlak van de vulva, en kunnen tot in de vagina en de baarmoederhals voorkomen of richting de anus zich verspreiden. De besmettingskans is groot (ongeveer 60 procent na één onbeschermd seksueel contact met iemand die is besmet) en wordt veroorzaakt door kleine wondjes die ontstaan tijdens de geslachtsgemeenschap.

Verschijnselen

Verschijnselen die zich bij alle goedaardige tumoren van de vulva kunnen voordoen, zijn jeuk, een branderig gevoel, pijn en irritatie. Bij fibromen of lipomen voelt de patiënte soms een stevig bultje in de vulva. Fibromen voelen wat harder en steviger aan dan lipomen. Lipomen kunnen soms 'wegglippen' wanneer men probeert ze aan te raken. Wratten voelen ruw aan. Grote tumoren kunnen ongemak veroorzaken en de normale structuur van de vulva verstoren.

Diagnose

De diagnose van goedaardige neoplasma's wordt gesteld op basis van de voorgeschiedenis en een lichamelijk onderzoek. Bij de genitale wrat is ook inwendig onderzoek nodig met een speculum om de uitbreiding te bepalen. Zelden is een biopsie nodig om te bepalen om welk type gezwel het gaat.

Behandeling

Goedaardige gezwellen als fibromen, lipomen en hidradenoma papilliferum zijn eenvoudig operatief te verwijderen onder plaatselijke verdoving.
De meeste genitale wratten verdwijnen vanzelf (90 procent binnen 2 jaar). Een behandeling is meestal niet direkt nodig. Eventueel kunnen ze behandeld worden door ze zelf aan te stippen of dit te laten doen door de (huis)arts met podophylline-vloeistof of-creme. Andere behandelingen zijn:

• imiquimodcreme (dit middel pakt het afweersysteem aan);
• bevriezen of verbranden van de wrat;
• laserbehandeling.

Podophyline en imiquimod zijn niet geschikt voor behandeling in de zwangerschap.

Prognose

Er is een relatie met het hebben doorgemaakt van een infectie met condylomata accuminata (van een bepaald type Humaan Papilloma Virus) en het hebben van een grotere kans op het krijgen van baarmoederhalskanker.
De uitbreiding van de genitale wrat kan soms enorm zijn, maar dat is zeldzaam. Dit kan dan grote cosmetische bezwaren geven. Ook besmetting van baby’s tijdens de geboorte is zeldzaam.

Meer informatie

www.huidziekten.nl
Informatie over zweetkliergezwellen

www.huidinfo.nl
Informatie over genitale wratten

nhg.artsennet.nl
Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap

Haley, J. C., Mirowski, G. W., & Hood, A.F. (1998), “Benign vulvar tumors” Seminars in cutaneous medicine and surgery, Sep, vol. 17, no. 3, pp. 196-204.

Larrabee, R., & Kylander, D. J. (2001), “Benign vulvar disorders. Identifying features, practical management of nonneoplastic conditions and tumors”, Postgraduate medicine, May, vol. 109, no. 5, pp. 151-4, 157-9, 163-4.

Neoptolemos, J.P. (2000), Tumours, Cysts, Ulcers, Sinuses, in: Russell, R.C.G., Williams, N.S. & Bulstrode, C.J.K. (eds.), Bailey & Love’s short practice of surgery, 23rd ed., Arnold, London.

Padubidri, V.G., & Daftary, S.N. (2000), Diseases of the Vulva, 12th ed, Shaw’s Textbook of Gynaecology, Churchill, Livingstone, London.

Rockley PF, Tyring SK. (1995), “Interferons alpha, beta and gamma therapy of anogenital human papilloma virus infections.”, Pharmacology & therapeutics, Feb, vol. 65, no. 2, pp. 265-87.