Amoebenabces

Inleiding

Als mensen besmet voedsel of water binnenkrijgen, kunnen ze met verschillende parasieten geïnfecteerd raken. Een van deze parasieten is een eencellig organisme dat Entamoeba histolytica heet. Deze amoebe komt vooral voor in tropische en subtropische gebieden, waar besmetting plaatsvindt via besmet voedsel (bijvoorbeeld ongewassen fruit) of water. De parasiet verblijft meestal in de darm en veroorzaakt, gemiddeld na een tot vier weken, lichte tot ernstige diarree (dysenterie) met bloed en slijm. De amoebe is dan doorgedrongen in het darmwandweefsel, waardoor zweren ontstaan. De beschadiging van de darmwand leidt vervolgens tot dysenterie, in combinatie met pijnlijke buikkrampen.
Bij een amoebenabces heeft de infectie met Entamoeba histolytica zich naar de lever uitgebreid. Daarbij ontstaan een of meer ophopingen van pus in een afgesloten holte (abces). Een amoebenabces kan op elke leeftijd voorkomen. Er kan lange tijd (tot zelfs enkele jaren) verlopen tussen de eerste infectie met de amoebe en het ontstaan van een amoebenabces.

Verschijnselen

De verschijnselen van een amoebenabces zijn afhankelijk van de ernst van de ziekte. Meestal klaagt de patiënt over pijn op de borst, in de zij of rechts boven in de buikholte die uit kan stralen uit naar de rechterschouder. Er kan plotseling hoge koorts met koude rillingen optreden. Ongeveer dertig procent van de patiënten heeft last van een droge hoest. Andere verschijnselen zijn kortademigheid, pijn bij diep zuchten, verlies van eetlust, misselijkheid, braken, gewichtsverlies en verzwakking.

Complicaties

Als het abces scheurt, kunnen de amoeben via het bloed naar andere delen van het lichaam worden vervoerd en op andere plaatsen infecties veroorzaken. Een directe uitbreiding van het abces naar de buikholte, longholte of het hartzakje (pericard) kan het gevolg zijn.

Diagnose

Soms wordt echografie uitgevoerd om een amoebenabces op te sporen. Dit is een beeldvormende techniek waarmee de inwendige organen van het lichaam in beeld worden gebracht. In sommige gevallen zijn andere beeldvormingstechnieken zoals een CT- of MRI-scan noodzakelijk. Aanvullende onderzoeken zijn onder meer:

• bloedonderzoek om de aanwezigheid van antistoffen tegen de amoebe vast te stellen;
• onderzoek van de ontlasting op de aanwezigheid van amoeben of cysten.
• microscopisch onderzoek van het pus van het leverabces.

Soms is het moeilijk om het vermoeden van een amoebenabces te bewijzen. Wanneer de symptomen echter heel sterk op een amoebenabces wijzen, kan de arts besluiten een proefbehandeling op te starten waarbij het aanslaan van de therapie als bewijs voor de diagnose wordt gebruikt.

Behandeling

Het amoebenabces kan goed en effectief worden behandeld met geneesmiddellen als tinidazol of metronidazol gevolgd door een kuur met clioquinol of paromomycine. . Bij grote abcessen wordt met een naald vocht uit het amoebenabces afgezogen (aspiratie). Hiermee kan het aantal amoeben in het lichaam snel worden verminderd. Vroege diagnose en snelle behandeling leiden tot een vrijwel restloos en volledig herstel.

Preventie

Een vaccinatie of preventieve geneesmiddelen om besmetting te voorkomen is niet mogelijk. Omdat de infectie plaatsvindt via besmet voedsel en water, moeten speciale voorzorgsmaatregelen worden genomen als gebieden worden bezocht waarvan bekend is dat er veel ziekten voorkomen, zoals de tropen. Deze maatregelen omvatten onder meer:

• veilig omgaan met voedsel en water;
• het voedsel bereiden vlak voordat het wordt opgediend;
• goed doorkoken van voedsel;
• geen salades of rauwe vis eten;
• geen melk, ijs of zuivelproducten gebruiken;
• gebottelde dranken met koolzuur zijn veilig;
• thee en koffie alleen drinken wanneer deze met gekookt water zijn bereid;
• geen ijsblokjes in koude dranken;
• veilig water gebruiken voor tandenpoetsen en voor het innemen van geneesmiddelen.
  Het algemene advies luidt: als u het voedsel niet kunt koken, bakken of pellen, eet het dan niet

Meer informatie

http://www.apotheek.nl/
Informatie van het Wetenschappelijk Instituut Nederlandse Apotheken.

http://www.amc.uva.nl/index.cfm?pid=3176
Informatie van het Academisch Medisch Centrum/Universiteit van Amsterdam

http://nl.wikipedia.org/wiki/Entamoebiasis
Informatie van Wikipedia (http://nl.wikipedia.org/wiki/Entamoeba_histolytica ,

http://www.merckmanual.nl/mmhenl/sec17/ch196/ch196b.html
Informatie van Merck Manual

Clark, M.L., Kumar, P.J. (1999), Liver, biliary tract and pancreatic diseases, in: Kumar, P. & Clark, M. (eds), Clinical Medicine, 4th ed, Harcourt Publishers Limited, London.

Stalnikowitz, D.K. & Sauchez, R.C. (1998), Amoebic Liver Abcess, in:
Schiff, E.R. Sorrell, M.F. & Maddrey, W.C. (eds) Schiff’s Diseases Of The Liver, 8th ed, Lippincott-Raven Publishers, Philadelphia.