Woonkamer

Deuren

Onbelemmerde doorgang
Deuren moeten helemaal geopend kunnen worden. Zo kunt u ongehinderd – en dus het veiligst - de kamer in- en uitgaan. Hou er dus rekening mee bij het plaatsen van meubels of andere spullen; ze mogen de deuropening niet verkleinen.


Klink: groot, dik en gebogen
Deurklinken zijn er in allerlei maten, soorten en uitvoeringen. Het gemakkelijkst te hanteren is een grote en dikke klink. Een naar binnen gebogen klink voorkomt dat u er met kleding achter blijft haken en het risico loopt te vallen.

Gebruik een deurdranger
Een dranger op de deur zorgt ervoor dat deze vanzelf weer sluit. Dat is handig wanneer u de handen vol heeft met allerlei spullen. Als u steeds in en uit wenst te lopen met spullen in uw handen kunt u bijvoorbeeld een haakje aan de muur bevestigen. De deur kan in dat geval open blijven staan ondanks de dranger.

Draairichting deur aanpassen?
Het veranderen van de draairichting van de deur kan handig zijn. U kunt dan gemakkelijker in- en uitlopen. Bij gebruik van een rolstoel, rollator of ander loophulpmiddel is een andere draairichting soms zelfs noodzakelijk.
De draairichting van de wc-deur moet standaard naar buiten zijn. Als iemand onwel wordt en tegen de deur valt, is het mogelijk om te hulp te schieten.

Aanpassingen of hulpmiddelen
Hou bij het gebruik van een serveerwagen, rolstoel, rollator of ander rijdend loophulpmiddel rekening met de nodige bewegingsruimte. Op massieve deuren kan een extra lange handgreep worden gemonteerd. Is dat technisch niet mogelijk, dan is een katrolsluiting (met een koord) aan de binnenzijde van de deur handig. Kost een deur openen u veel moeite, dan kunt u de deurklink verlengen met een hulpmiddel. Dankzij de hefboomwerking heeft u minder kracht nodig om de klink naar beneden te duwen. Zo’n klinkhulp kunt u natuurlijk ook op andere binnendeuren van uw woning toepassen. Zijn deze aanpassingen of hulpmiddelen voor u nodig, overleg dan met een ergotherapeut over de juiste oplossing.

Ramen

Gemakkelijke én veilige bediening
Om een raam gemakkelijk te openen en te sluiten, moet de bediening licht te hanteren zijn. De beste hoogte voor de klink is tussen heup en schouder. Er zijn allerlei soorten raamklinken; de grote en dikke zijn het gemakkelijkst te bedienen. Zijn de raamklinken (te) hoog geplaatst, verplaats deze dan, maar ga niet op een stoel of trapje staan! Dat geldt ook voor een bovenlicht; met een spanjolet op gemakkelijk bereikbare hoogte kunt u dit raampje veilig openen en sluiten. Hoog geplaatste luchtroosters kunnen met touwtjes open en dicht getrokken worden.

Hou inbrekers buiten
Voorkom inbraak door dievenklauwen in de raamkozijnen, glaslatten aan de binnenzijde en extra sloten aan de binnenkant van openslaande ramen.

Drempels

Drempelloos is veiliger
Een drempel vormt een obstakel en vergroot het risico van struikelen en vallen. Een woning zonder drempels is het veiligst. Bovendien is een drempelloze woning veel gemakkelijker schoon te houden. Als er in de bouw geen rekening mee is gehouden, is het bouwtechnisch niet altijd mogelijk een drempel te verwijderen. Als verwijderen wel mogelijk is, is een tochtstrip onder de deur nodig. Naast het verwijderen van een drempel, kan een drempel afgeschuind worden zodat het een minder groot obstakel vormt.

Geen hoogteverschillen is het veiligst
Let er goed op dat er geen niveauverschil is op de overgang van de ene naar de andere ruimte. Voor een rolstoeler of rollatorgebruiker is zo’n klein niveauverschil al snel een obstakel. Vermijd dus het gebruik van afwerkstrips tussen twee soorten vloerbekleding. Beter is te kiezen voor dezelfde, doorlopende vloerbedekking op de gehele verdieping.

Lichtschakelaars

Schakelaars en snoeren
Lichtschakelaars en stopcontacten tussen heup- en schouderhoogte zijn gemakkelijk te bereiken en te gebruiken. Naar schakelaars en wandcontactdozen op lastige plaatsen op de wand of de vloer moet u ver bukken en reiken. Een snoerschakelaar op een gemakkelijk bereikbare plaats is een veilig en handig alternatief. Zorg dat er geen losse snoeren en kabels op de vloer liggen; u kunt er over struikelen. Zet snoeren bijvoorbeeld vast tegen de plinten; bij bouwmarkten zijn daarvoor klemmetjes en sierstrips te koop.

Handig: automatisch licht bedienen
Er zijn diverse handige manieren om schakelfuncties te bedienen. Een bewegingsmelder doet het licht automatisch aangaan. Zo’n melder is op veel plaatsen in huis een gemakkelijke en veilige oplossing in plaats van een schakelaar. In de badkamer bijvoorbeeld of naast uw bed, zodat er een plintlampje aangaat wanneer u de benen uit bed steekt. Een andere oplossing is een contactschakelaar aan de binnenkant van een deur, bijvoorbeeld van een kast. Doet u de deur open dan gaat het licht aan en het gaat vanzelf weer uit wanneer u de deur sluit.

Verlichting

Voldoende licht
Senioren hebben meer licht nodig dan jongere mensen voor hetzelfde zicht. Zorg daarom altijd voor voldoende licht en gebruik lampen met meer luxwaarde. Ook de soort verlichting (armaturen) is belangrijk. Gebruik voor een gerichte taak op een vaste plaats zogenaamde taakverlichting: bijvoorbeeld een schaarlamp met een gerichte, maar ruime bundel licht. Spots zijn niet zo geschikt. Ze hebben een te sterke lichtbundeling en zorgen voor sterke schaduweffecten. U kunt het beste met meerdere lampen een ruimte verlichten; dan is de verlichting op meerdere plaatsen goed. Naar het plafond gerichte lampen of uplights geven veel lichtopbrengst. Door de weerkaatsing van het plafond ontstaat zo een helder verlichte ruimte. Plafond- en TL-lampen kunnen een ruimte ook helder en gespreid verlichten. Werkt u aan tafel of het aanrecht, benut dan zo veel mogelijk het daglicht van buiten en verlicht de ruimte bij als dat nodig is. Onder een kast of plank is het vaak donker. Met een buislamp kunt u deze ruimtes verlichten, maar zorg er wel met een randafwerking voor dat de lichtval naar voren wordt afgeschermd zodat u niet verblind wordt.

Advies aan slechtzienden
Slechtzienden en blinden kunnen een individueel en doelgericht advies krijgen via VISIO, Bartiméus en Sensis. Deze organisaties adviseren in de meest doelmatige lichtsterkte, lichtkleur en soort armaturen.

Stopcontacten

Stopcontacten en snoeren
Lichtschakelaars en stopcontacten tussen heup- en schouderhoogte zijn gemakkelijk te bereiken en te gebruiken. Naar schakelaars en wandcontactdozen op lastige plaatsen op de wand of de vloer moet u ver bukken en reiken. Een snoerschakelaar op een gemakkelijk bereikbare plaats is een veilig en handig alternatief. Zorg dat er geen losse snoeren en kabels op de vloer liggen; u kunt er over struikelen. Zet snoeren bijvoorbeeld vast tegen de plinten; bij bouwmarkten zijn daarvoor klemmetjes en sierstrips te koop.

Speciale seniorenstopcontacten
Is het lastig een stekker uit het stopcontact te trekken? Er bestaan zogenaamde seniorenstekkers die dat gemakkelijker maken. Door een hefboompje en een draaibare ring om de stekker  kunt u eenvoudig een stekker uit het stopcontact trekken.

Gordijnen

Vrije loopruimte
Zet meubelen niet te dicht bij de ramen. Er moet voldoende vrije loopruimte zijn om goed bij de gordijnen te kunnen komen. De gordijnen open en dicht doen gaat veel gemakkelijker wanneer u trekstangen gebruikt. Lamellen zijn praktisch omdat ze aan één kant worden bediend.

Elektrisch openen en sluiten
Heeft u problemen met uw mobiliteit, arm of hand? U kunt de gordijnen ook laten aanpassen zodat ze elektrisch openen en sluiten, al dan niet met een afstandsbediening.

Vloer

Vloerkleed met antislip
Over losse kleden en attributen op de vloer kunt u uitglijden of struikelen. Ze maken het schoonhouden van de kamer bovendien minder praktisch. Bij losse kleden is er ook een niveauverschil met de omringende vloer en de hoeken kunnen opkrullen. Kleine losse kleden glijden gemakkelijk weg onder de voeten. Het beste is alle losse kleden te verwijderen. Wilt u toch een kleed, gebruik dan een antislipmat of –laag eronder. Zo voorkomt u dat randen opkrullen, het kleed dubbelslaat en kan wegglijden.

Geen drempels
Géén niveauverschillen is het gemakkelijkst. Heeft u – in de toekomst – een rijdend hulpmiddel nodig, dan kunt u dat zo zonder belemmering gebruiken. Vermijd daarom ook een afwerkstrip op de overgang van de ene naar de andere vloerbedekking. Het veiligste is dus een drempelloze woning en de hele vloer (laten) bekleden met één materiaal.

Veilig én gemakkelijk schoon te houden
De veiligste vloerbekleding is van hard, stroef en slipvrij materiaal. Parket, laminaat, linoleum, harde vinyl, kurk, natuursteen zonder voegen voldoen aan deze eisen. Deze materialen zijn bovendien praktisch schoon te houden en geschikt voor een rijdend (loop)hulpmiddel, trippelstoel of rolstoel. U maakt zo’n vloer eenvoudig stof- en kruimelvrij met een vloerwisser. Het nadeel van vaste vloerbedekking is dat schoonhouden veel meer energie kost. Gaat uw voorkeur desondanks toch uit naar vaste vloerbedekking? Kies dan een laagpolig tapijt zonder vleug; dan blijven uw voeten niet in één richting ‘plakken’. Kortpolig tapijt is soms ook wel stabiel genoeg voor een rijdend loopmiddel.

Zitbank en fauteuils

Specifieke seniorenmeubelen
Het ontwerp van seniorenmeubelen voldoet aan allerlei ergonomische eisen. De zit is goed en de meubelen kunnen in veel gevallen aangepast worden aan individuele lichaamsmaten. Een verstelbare zithoek, een verstelbare rugleuning en een onderbeensteun zorgen voor extra comfort: deze extra’s zijn in veel uitvoeringen en bedieningsmogelijkheden leverbaar. U vindt specifieke meubelen voor senioren bij de meeste grotere meubelzaken.

Keuze van meubels
Zitmeubels moeten niet te laag zijn en de zit mag niet te diep zijn. De breedte van de stoel moet goed aansluiten op uw lichaamsmaten. De zithoogte is goed wanneer u de voeten met schoenen plat op de grond kunt zetten en de bovenbenen een hoek van 90 graden maken met de heupen en knieën. Voor een juiste zitdiepte moet er 3 tot 5 cm ruimte zijn tussen de voorrand van de zitting en de knieholte. De zitting moet horizontaal zijn en niet aflopen naar achteren. De hoek tussen zitting en rugleuning mag iets groter zijn dan 90 graden voor een meer ontspannen zit. De rugleuning moet de gehele rug tot minimaal okselhoogte voldoende en goede steun bieden bij een ontspannen houding. De rugleuning dient met name de onderrug te steunen; uw onderrug krijgt het beste steun van een iets bolle onderrugsteun.

Lange armleuningen
Een stoel met lange, doorlopende armleuningen maakt het opstaan en gaan zitten gemakkelijk. Hoogte, lengte en vorm van armleuningen zijn belangrijk om ontspannen te kunnen zitten en houvast te bieden bij opstaan en gaan zitten. Een zachte afwerking op de plaats waar met name de ellebogen steunen, is comfortabel bij het zitten. Het geeft uw arm ook steun bij bijvoorbeeld het lezen van een boek.
De armen moeten recht onder de schouders op de armleuningen kunnen worden geplaatst. De hoogte van de armleuningen is prima wanneer u de onderarmen op de leuningen kunt plaatsen zonder dat uw schouders worden opgetrokken of afhangen. Om goede steun te bieden moeten de leuningen iets langer zijn dan de diepte van de zitting; even lang is ook goed. Leuningen met een afgeronde voorzijde geven het prettigste houvast. De zitbreedte moet niet te groot zijn; let er op dat uw armen zo veel mogelijk recht onder de schouders steunen.

Speciale stoelen
Heeft u problemen met mobiliteit, arm of hand? Op basis van een medische indicatie zijn er vergoedingsmogelijkheden voor stoelen met onder meer een sta-opfunctie. Een ergotherapeut kan u adviseren bij het zoeken naar een goede stoel en een doelmatig sta-ophulpmiddel.

Salontafel

Kleine bijzettafels zijn praktischer
Het is praktischer meerdere kleine bijzettafels te gebruiken dan alleen een grote salontafel in het midden. U hoeft dan namelijk vanuit verschillende zitplaatsen minder ver te reiken en de loopruimte blijft groot genoeg. Wanneer u bijzettafels en een salontafel aanschaft, let dan op de hoogte (zodat u niet te diep hoeft te bukken) en op de beschikbare opbergruimte voor bijvoorbeeld boeken en tijdschriften.
Zet meubels en tafels niet te dicht op elkaar. Voldoende loop- en bewegingsruimte is belangrijk omdat u ongehinderd – en dus veiliger - kunt bewegen en handelen. Bij gebruik van een loophulpmiddel dient u met extra manoeuvreerruimte rekening te houden bij het plaatsen van de meubels.

Radio en audioapparatuur

Op afstand te bedienen
Heel veel moderne apparatuur wordt geleverd met afstandsbediening. Zo’n kastje maakt het gebruik extra gemakkelijk: u hoeft niet op te staan en te lopen en het bedieningsgemak is groter. Er zijn ook vereenvoudigde afstandsbedieningen te koop, met minder knoppen. Of u zo’n aangepaste afstandsbediening bij uw apparatuur kunt gebruiken, is afhankelijk van het merk, type en de gebruikte frequentie van de apparatuur.

Eén afstandsbediening
Heeft u problemen met mobiliteit, arm of hand? Er zijn speciale afstandbedieningen die u kunt (laten) programmeren voor verschillende apparaten. Zo kunt u met één afstandsbediening bijvoorbeeld TV, radio, video en CD-speler bedienen. Op zo’n geavanceerde afstandsbediening kunnen eventueel ook andere woonfuncties worden geprogrammeerd. Vraag een ergotherapeut om advies.

TV en video

Op ooghoogte en juiste afstand
Let er bij het plaatsen van de TV op dat u comfortabel kunt kijken. De TV op ooghoogte is het beste. De juiste kijkafstand hangt samen met de diameter van het beeldscherm; hoe groter de TV, hoe gemakkelijker u wat verder weg kunt zitten. Helemaal comfortabel is een TV die u in de juiste kijkrichting kunt bewegen. Er zijn speciale opzettafels met een draaiplateau en zwenkarmen voor op de wand of in kast; zo kunt u de TV gemakkelijk richten op de plaats waar u zit te kijken. Overigens is het niet verstandig om plantjes op de TV te zetten. Als er bij het water geven, water in de TV loopt, kan er kortsluiting ontstaan.

Op afstand te bedienen
Heel veel moderne apparatuur wordt geleverd met afstandsbediening. Zo’n kastje maakt het gebruik extra gemakkelijk: u hoeft niet op te staan en te lopen en het bedieningsgemak is groter. Er zijn ook vereenvoudigde afstandsbedieningen te koop, met minder knoppen. Of u zo’n aangepaste afstandsbediening bij uw apparatuur kunt gebruiken, is afhankelijk van het merk, type en de gebruikte frequentie van de apparatuur.

Eén afstandsbediening
Heeft u problemen met mobiliteit, arm of hand? Er zijn speciale afstandbedieningen die u kunt (laten) programmeren voor verschillende apparaten. Zo kunt u met één afstandsbediening bijvoorbeeld TV, radio, video en CD-speler bedienen. Op zo’n geavanceerde afstandsbediening kunnen eventueel ook andere woonfuncties worden geprogrammeerd. Vraag een ergotherapeut om advies.

Vraag VISIO om advies
Voor mensen met een slechte visus zijn er diverse aanpassingen beschikbaar, zodat het toch mogelijk is TV te kijken. Zo zijn er toestellen te koop die de ondertiteling kunnen vergroten en losse voorzetschermen die het beeld vergroten. Heeft u specifieke visusproblemen, vraag dan advies bij de stichting VISIO of aan een ergotherapeut.

Telefoon

Gemakkelijk draadloos bellen
Er zijn enorm veel verschillende telefoontoestellen en mogelijkheden voor aansluiting en bediening: de markt voor telefonie is sterk in ontwikkeling en daardoor veranderen de mogelijkheden snel. Zeker in combinatie met mobiele telefoons (GSM’s) zijn veel geavanceerde toepassingen mogelijk in communicatie en informatie. Draadloze toestellen zijn in het algemeen gemakkelijk omdat u ze naar verschillende plaatsen in huis kunt meenemen. Een (extra) telefoon op de slaapkamer is een veilig idee wanneer u ziek bent of in geval van nood. Heeft u een draadloos toestel, dan is een (extra) oplaadstation naast het bed handig. Het is het veiligst om naast een draadloos toestel ook altijd een vaste lijn te nemen. Een draadloos toestel raakt gemakkelijk zoek en in geval van nood moet er een toestel binnen handbereik zijn.

Speciale seniorentoestellen
Er zijn diverse specifieke seniorentoestellen verkrijgbaar. Zo’n telefoon is extra gemakkelijk te gebruiken, bijvoorbeeld door grote knoppen, mogelijkheden voor handsfree bellen en geheugenfuncties. Het geheugen van zo’n telefoon kan op verschillende manieren toegankelijk zijn, via plaatjes, symbolen of spraak.

Een huiscentrale
Met een telefooncentrale in huis heeft u veel meer (communicatie)mogelijkheden dan alleen bellen. U kunt bijvoorbeeld telefoneren met mensen in andere ruimtes in huis. Ook kan via de centrale een spreek- en luisterverbinding bij de voordeur worden gemaakt, eventueel gekoppeld aan een elektrische deurontgrendeling. Combineert u de centrale met een draadloze telefoon, dan is dat extra praktisch omdat u het toestel altijd kunt meenemen.

Speciale oplossingen
Heeft u moeite met horen, spreken of het bedienen van de telefoon? Vraag dan advies aan KPN Telecom. KPN heeft speciale oplossingen, zoals handsfree bellen, gebruik van geheugentoetsen en gebruik van afstandsbediening. Ook een ergotherapeut kan u adviseren over een geschikte oplossing.