Diffuse intravasale stolling

Inleiding

Bij diffuse intravasale stolling (DIS) wordt het stollingssysteem van het bloed zonder aanleiding in werking gezet. Normaal stopt het bloeden van een wond doordat bloedplaatjes uit het bloed bij de wond stollen en een prop vormen. Eiwitten in het bloed (stollingsfactoren) zorgen ervoor dat deze prop een sterker korstje wordt. Bij DIS ontstaan er bloedpropjes in de bloedvaten. Als die vaten door de stolsels worden afgesloten krijgen organen te weinig bloed. Er kunnen nieuwe bloedingen ontstaan als de bloedplaatjes en stollingsfactoren op raken.
Een andere naam voor diffuse intravasale stolling is verbruikscoagulopathie.

Oorzaken

DIS is een zeer ernstige aandoening met een hoog sterftecijfer. Ze ontstaat door:

• infecties die zich naar het bloed verspreiden (sepsis )
• ernstige weefselbeschadiging (brandwonden, verkeersongevallen)
• vergiftiging, bijvoorbeeld bij slangenbeten
• reacties op bloedtransfusies
• gezwellen die uitzaaien door het hele lichaam
• complicaties bij een bevalling, bijvoorbeeld bij het loslaten van de placenta
  

Verschijnselen

Het meest zichtbare verschijnsel van DIS zijn verspreide bloedingen in de huid. Dit kunnen blauwe plekken zijn, paarsige vlekken (purpura) of rode niet-wegdrukbare puntjes (petechiën). Ook kunnen patiënten bloed verliezen uit de neus, ogen, mond of anus. Soms is de bloeding levensbedreigend.
Sommige symptomen zijn het gevolg van het uitvallen van organen. Zo kunnen vingers of tenen afsterven. Ook kan een patiënt een infarct van de hersenen, hart of nieren krijgen. In ernstige gevallen vallen meerdere organen uit (multi-orgaan falen). Ook kan het Adult Respiratory Distress Syndrome (ARDS ) ontstaan.

Diagnose

DIS is niet vindbaar met een laboratoriumtest. Voor de diagnose wordt gekeken naar de symptomen. Ook wordt er lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek gedaan. Er kan sprake zijn van DIS als het aantal bloedplaatjes en stollingsfactoren is gedaald en de stollingstijden zijn toegenomen. Ook de hoeveelheid afbraakproducten van het stollingseiwit fibrine is toegenomen. Met aanvullende röntgenonderzoeken en scans worden de organen onderzocht.

Behandeling

Bij DIS wordt eerst de oorzaak behandeld. Daarnaast volgen ondersteunende maatregelen. Als iemand bloedingen heeft, worden bloedproducten toegediend, bijvoorbeeld plasma, rode bloedcellen en bloedplaatjes. Antistollingsmiddelen voorkomen stolling in de bloedvaten.
Omdat DIS optreedt bij ernstig zieke mensen, zal de behandeling vaak plaatsvinden op de intensivecareafdeling van een ziekenhuis.

Meer informatie

Levi, M., de Jonge, E., ten Cate, H.,(200) “Diffuse intravasale stolling”, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, vol.144, pp 470-475.
http://www.ntvg.nl/publicatie/diffuse-intravasale-stolling-3/volledig

Engelstalige informatie
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000573.htm

Informatie over transfusiereacties
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000573.htm