Gezondheidsbevordering op de werkplek

Inleiding

Het is van belang om te vermijden dat mensen ziek worden door hun werk of een beroepsziekte krijgen. Daarnaast komt er steeds meer aandacht voor het bevorderen van de gezondheid via de werkomgeving, denk maar aan het stimuleren van gezonde voeding, meer bewegen en sporten, stoppen met roken. Maar ook aan het vergroten van mogelijkheden om werk te combineren met scholing, vrije tijd en zorg. Concrete maatregelen zijn bijv. het stimuleren van gezonde voeding in de bedrijfskantine, bedrijfsfitness, een fietsenplan, instellen van een rookbeleid en alcoholbeleid, ontwikkelen van anti-stress programma's, kinderopvang, regelingen voor aangepaste werktijden bij specifieke omstandigheden thuis. Dit alles in combinatie met het bevorderen van een gezonde werkomgeving.

Het idee om op de werkplek de gezondheid van werknemers te bevorderen, is in Nederland opgekomen rond 1985. Op de werkvloer komen veel vormen van gezondheidsrisico's en ongezond gedrag voor, bijvoorbeeld door het werken met schadelijke stoffen, door stress, door roken en alcoholgebruik op het werk, door ongezond eten en gebrek aan lichaamsbeweging. Al deze zaken leiden tot onnodig veel ziekte en arbeidsuitval en ook tot een grote schade in de vorm van medische kosten en productieverliezen.
In 1995 hebben de Nederlandse Kankerbestrijding/KWF, de Hartstichting en het Astma Fonds, gezamenlijk het Centrum GBW opgericht (GBW is de afkorting van 'gezondheidsbevordering op de werkplek'). De organisaties hebben een jarenlange ervaring in het stimuleren van gezond gedrag bij de Nederlandse bevolking uit oogpunt van preventie van de belangrijkste volksziekten: hart- en vaatziekten, kanker, astma en COPD. Vanaf 2003 is het Centrum GBW overgegaan naar het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ). Informatie over het centrum GBW is te vinden op de website www.gezondheidsmanagement.nl.

NIGZ/GBW

Doelstelling van NIGZ/GBW is te bewerkstelligen dat gezondheidsbevordering een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de bedrijfsvoering van arbeidsorganisaties. Het bevorderen van een gezonde leefstijl van werknemers en het realiseren van een gezonde werkplek staan daarbij centraal. Daartoe biedt NIZW/GBW allerlei diensten aan. Bijvoorbeeld het ontwikkelen van programma's en stappenplannen, evenals het organiseren van wetenschappelijk onderzoek om de effecten aan te tonen. Maar ook zorgt NIZW/GBW voor het begeleiden van bedrijven en instellingen bij de implementatie van gezondheidsbeleid voor hun werknemers.

Inmiddels blijkt 30 procent van de Nederlandse bedrijven en instellingen een bewust beleid te voeren om de gezondheid van hun werknemers te bevorderen. In de nabije toekomst wil nog eens 35 procent van de werkgevers aan dergelijke 'Gezondheidsbevordering op de werkplek' (GBW) gaan doen.

Waarom gezondheidsmanagement?

Mensen hebben de laatste jaren meer aandacht gekregen voor hun gezondheid. Ze willen hun conditie ook op latere leeftijd in stand houden. Veel mensen doen nu meer aan beweging of sport dan voorheen. Men is bereid te werken aan gezondheid.
Er bestaat bovendien maatschappelijk en politiek verzet tegen de hoge mate van arbeidsuitval en ziekteverzuim op het werk. De kosten daarvan berusten nu meer bij werkgevers en werknemers dan vroeger. Zij hebben dus een direct financieel belang bij een goede gezondheid. Het is nu de tijd voor 'investeren in gezondheid'.
We moeten er in de toekomst ook rekening mee houden dat mensen op hogere leeftijd moeten doorwerken en dat er een groter appel wordt gedaan op hun flexibiliteit. Dit is alleen mogelijk als er sprake is van een goede gezondheid, vandaar dat GBW-programma's steeds belangrijker worden.
Meer plezier in het werk, een betere werksfeer, een betere gezondheid, ook op langere termijn, zijn argumenten voor werknemers om zich ook op het werk in te zetten voor de gezondheid van zichzelf en collega's.

Voordelen van een gezonde werkplek

Voordelen voor de werknemer zijn:

• een betere gezondheid, ook op latere leeftijd
• een beter gevoel van welbevinden
• meer plezier in het werk
• een betere stressbestendigheid
• een betere werksfeer
• gezonder werk
• minder verzuim en ongevallen
• minder ziektekosten.

Voordelen voor de werkgever zijn:

• minder verzuim en ongevallen
• minder ziektekosten
• betere arbeidsprestaties
• een betere werksfeer
• een betere kwaliteit van de productie
• een beter imago van het bedrijf
• minder verloop van personeel
• kortom: bij investering in gezondheidsmanagent meer baten dan kosten.

Uw situatie

Informeer bij uw werkgeven en/of collega's wat uw werkgever op dit terrein aanbiedt. Op de website van het NIGZ www.gezondheidsmanagement.nl is zowel voor werkgevers als werknemers veel informatie te vinden over programma's en stappenplannen om GBW in te voeren. Ook kunt u er allerlei informatiefolders downloaden of bestellen, speciaal gericht op werknemers, bijvoorbeeld

• Sterke drank, zwak werk: informatie en tips over alcohol en werk
• In beweging via het werk: informatie en tips over bewegen op het werk
• Opgelucht op het werk: informatie en tips over astma op de werkplek
• Rookvrij aan het werk: informatie en tips over (niet) roken en werk
• Fietsen naar het werk: informatie en tips over fietsen naar het werk
• Broodje gezond op het werk: informatie en tips over gezond eten op de werkplek
• Goed ingericht aan het werk: informatie en tips over het voorkomen van RSI
• Druk, druk, druk op het werk: informatie en tips over werk en stress
• Kijk uit voor je huid: informatie en tips over zonbewust gedrag op de werkplek
• Zonbewust op het werk: informatie over UV-bescherming op de werkplek (speciale uitgave voor de groene en agrarische sector)
• Gevaarlijke stoffen op het werk: informatie en tips over gevaarlijke stoffen op het werk.

Gezondheidsbevordering op de werkplek ofwel GBW is in het belang van werknemer en werkgever. Als uw werkgever op dit gebied nog niet zoveel doet, kunt u als werknemer zelf initiatieven nemen. Bijvoorbeeld in samenspraak met uw leidinggevende, collega's, personeelszaken en/of arbodienst.

Meer informatie

www.gezondheidsmanagement.nl Informatie van het NIGZ over gezondheidsbevordering op de werkplek
www.stopeffectief.nl Informatie van Stivoro over stoppen met roken
www.drinktest.nl Een alcoholtest van het NIGZ