Microscopisch onderzoek bij virussen

Inleiding

Virussen zijn uiterst kleine organismen die in staat zijn alle levensvormen – ook andere micro-organismen – te infecteren. Buiten het geïnfecteerde organisme kan een virus niet overleven. Virussen nestelen en vermenigvuldigen zich in de lichaamscellen van de geïnfecteerde persoon.

Indicatie

Om de aanwezigheid van een virus aan het licht te brengen, moeten de geïnfecteerde cellen en weefsels worden bestudeerd. Omdat virussen zo klein zijn, gebeurt dat met behulp van een microscoop. Dit is van belang om bij een infectie te kunnen bepalen welk organisme de infectie veroorzaakt, om zo ook adequate therapie te kunnen geven.

Onderzoek

Virussen zijn te klein om met een gewone (licht-)microscoop te zien; daarom wordt er om deze micro-organismen te bestuderen gebruik gemaakt van een speciaal type microscoop, de elektronenmicroscoop. De elektronenmicroscoop gebruikt elektronen (geladen deeltjes) in plaats van licht. Met een elektronenmicroscoop is het mogelijk virussen op te sporen in een monster dat slechts een heel klein aantal virussen bevat.

Er wordt een weefselmonster waar een speciale kleurstof aan is toegevoegd op een objectglaasje uitgesmeerd. Dit wordt bestudeerd onder de microscoop om de aanwezigheid van virussen aan het licht te brengen. Soms komt het voor dat een groot aantal cellen samensmelten tot één grote cel, een zogeheten reuzencel, die de virussen kan bevatten. Dergelijke cellen worden ook inclusielichaampjes genoemd en zijn kenmerkend voor bepaalde aandoeningen. Het virus wordt dan geïdentificeerd aan de hand van het type inclusielichaampje.

Resultaat

Microscopie helpt het infectieverwekkende virus op te sporen, wat van belang is voor het stellen van de juiste diagnose. Deze tak van wetenschap is ook van belang voor het bestuderen van de verschillende typen virussen en hun structuur. Hoe meer kennis, hoe meer ontwikkelingen zoals vaccins en medicatie. Andere methoden van onderzoek, zoals moleculaire technieken hebben de laatste jaren nog meer bijgedragen aan de kennis van virussen.

Meer informatie

(Engels) Division of Medical Virology, University of Cape Town (1999), Introduction to Medical Virology (USA)
web.uct.ac.za

Brooks, G.F.B., Butel, J.S. and Morse, S.A. (1998), Jawetz, Melnick and Adelberg’s Medical Microbiology, 21st edn., Appleton and Lange, Connecticut.

Forbes, B.A., Sahm, D.F. and Weissfeld, A.S. (2002), Laboratory Methods in Basic Virology in: Forbes, B.A., Sahm, D.F. and Weissfeld, A.S. (eds.), Bailey and Scott’s Diagnostic Microbiology, 11th edn., Mosby Inc., London.

Forman, M.S. and Valsamakis, A. (2003), Specimen collection, Transport and Processing: virology, in: Murray, P.R., (ed.), Manual of Clinical Microbiology, 8th edn., vol. 2, ASM Press, Washington DC.