Immunofluorescentietechnieken

Inleiding

Met behulp van immunofluorescentietechnieken, die in het laboratorium worden uitgevoerd, kan de aanwezigheid van afweereiwitten in cel- of weefselmonsters (biopten) worden aangetoond. Een afweereiwit, ook wel antilichaam of immunoglobuline genoemd, is een speciaal eiwit dat in bloed of weefsels wordt aangemaakt als reactie op bepaalde lichaamsvreemde stoffen, zoals chemische stoffen, bacteriën en virussen. Deze lichaamsvreemde stoffen worden antigenen genoemd.
Bij immunofluorescentietechnieken wordt gebruik gemaakt van bepaalde fluorescerende kleurstoffen (fluorochromen) die kunnen opgloeien (fluoresceren) doordat ze fluorescerende straling uitzenden wanneer ze aan ultraviolet licht worden blootgesteld. Fluoresceïne is het meest gebruikte fluorochroom en heeft een appelgroene fluorescentie.
De fluorochromen worden gekoppeld aan antilichamen om op die manier de aanwezigheid van antigenen in de weefsel- of celmonsters zichtbaar te maken. De binding van antilichamen aan de weefsels of cellen wordt vervolgens bekeken met behulp van een fluorescentiemicroscoop. Immunofluorescentietechnieken behoren tot de belangrijke instrumenten bij de diagnose en behandeling van huidaandoeningen.

De verschillende immunofluorescentietechnieken

Er bestaan directe en indirecte immunofluorescentietechnieken. De directe immunofluorescentietechniek wordt gebruikt voor het aantonen van antilichamen of antigenen in weefselmonsters, de indirecte immunofluorescentietechniek wordt gebruikt voor het opsporen van antilichamen of antigenen in bloedmonsters.

Procedure

Immunofluorescentietechnieken wordt uitgevoerd op huid- of bloedmonsters. Bij huidmonsters wordt meestal de directe immunofluorescentietechniek toegepast, waarbij huidmonsters direct worden behandeld met antilichamen om vervolgens de aanwezigheid van antigenen aan te tonen door binding van fluorochromen. Op bloedmonsters daarentegen, wordt de indirecte immunofluorescentietechniek toegepast. Bloedmonsters worden verkregen door een bloedafname, waarna een antilichaam wordt gebonden aan een bepaald antigeen in het bloed en dit koppel wordt gekleurd met een tweede antilichaam dat chemisch is verbonden met een fluorochroom. Het tweede antilichaam is meestal afkomstig van diersoorten als konijnen of geiten.
In beide gevallen kan een heldere straling (fluorescentie) met behulp van een fluorescentiemicroscoop zichtbaar worden gemaakt.

Toepassing

Immunofluorescentietechnieken worden gebruikt om de aanwezigheid en precieze locatie van antigenen en antilichamen in huidcellen en weefselmonsters aan te tonen. Deze technieken kunnen worden ingezet voor de diagnose van verschillende huidaandoeningen, zoals onder meer pemphigus, bulleus pemfigoïd, dermatitis herpetiformis en epidermolysis bullosa acquisita. Daarnaast kunnen ook systemische lupus erythematodes en discoïde lupus erythematodes met behulp van immunofluorescentietechnieken worden gediagnosticeerd.

Complicaties

Enkele van de complicaties waarmee de afname van bloed voor het onderzoek gepaard kan gaan, zijn bloeding, infectie, een licht gevoel in het hoofd of flauwvallen. Tevens kan een ophoping van bloed onder de huid, een bloeduitstorting of hematoom, optreden.

Meer informatie

Informatie over immunofluorescentietechnieken
http://www.watisgenomics.nl/
http://www.atriummc.nl

Informatie over immunofluorescentietechnieken en aandoeningen met blaarvorming
www.ariezmp.nl/


Champion, R.H. and Burton, J.L. (1998), Diagnosis of Skin Disease, in: Champion, R.H., Burton. J.L., Burns, D.A. and Breathnach, S.N. (eds), Rook/Wilkinson/Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, vol. 1, Blackwell Science, Oxford. (Engels)

Lowell, C. (1997), Clinical Laboratory Methods for Detection of Antigens and Antibodies, in: Parslow, T.G., Stites, D.P., Terr, A.I. and Imboden, J.B. (eds), Medical Immunology, 10th ed, Mc Graw-Hill Companies, New York. (Engels)

Onderdonk, A.B. (2001), Laboratory Diagnosis of Infectious Diseases, in: Braunwald, E., Fauci, A.S., Kasper, D.L., Hauser, S.L., Longo, D.L. and Jameson, J.L. (eds), Harrison’s Principles of Internal Medicine, 15th ed, vol. 1, McGraw-Hill, London. (Engels)