Aminoglycosiden

Inleiding

Aminoglycosiden zijn antibiotica die worden gebruikt om ernstige bacteriële infecties te behandelen. Belangrijke aminoglycosiden zijn streptomycine, amikacine, gentamicine, tobramycine, netilmicine, neomycinesulfaat.

Indicatie

Aminoglycosiden worden voornamelijk gebruikt voor de behandeling van ernstige infecties met gramnegatieve staven of stafylokokken en bij het instellen van een ‘blinde’behandeling van ernstige bacteriële infecties. Een speciale plaats hebben zij bij bacteriële endocarditis en tuberculose.

Werking

Aminoglycosiden doden de bacteriën door de eiwitsynthese binnen het micro-organisme te blokkeren. Zonder de eiwitsynthese kan het organisme niet leven.

Voorzorgsmaatregelen

Sommige aminoglycosiden worden niet opgenomen uit het darmkanaal en moeten daarom per injectie in spierweefsel of in een ader worden toegediend. Neomycinesulfaat kan wel oraal (via de mond) worden ingenomen.

Aminoglycosiden mogen niet worden gebruikt door nierpatiënten. Ook in geval van aandoeningen als myasthenia gravis of de ziekte van Parkinson moet de arts daarvan op de hoogte worden gesteld. Aminoglycosiden worden niet per injectie toegediend aan zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, omdat ze schadelijk kunnen zijn voor de baby.

Bijwerkingen

Aminoglycosiden kunnen ernstige bijwerkingen hebben als ze in hoge dosering of langdurig worden gebruikt. Die bijwerkingen betreffen vooral de oren en de nieren. Als het slakkenhuis in het oor beschadigd raakt, kan gehoorverlies optreden, terwijl beschadiging van het vestibulum duizeligheid en evenwichtsstoornissen kan veroorzaken. Ook kan er sprake zijn van verlies van coördinatie. Door gebruik van aminoglycosiden kunnen ook de nieren beschadigd raken, maar deze schade herstelt zich na het stoppen van het gebruik. Een enkele keer kunnen aminoglycosiden leiden tot tijdelijke verlamming van de ademhalingsspieren. Andere mogelijke bijwerkingen zijn huiduitslag, jeuk, koorts, stuipen, hevige dorst, gebrek aan eetlust, misselijkheid en braken. Aminoglycosiden in de vorm van oogpreparaten kunnen leiden tot irritatie van de ogen en onscherp zien.

Meer informatie

Informatie over medicijnen
www.fk.cvz.nl

(Engels) American Family Physicians, (1998, November 15), Aminoglycosides: A Practical Review (USA)
www.aafp.org

Chambers, H.F., and Sande, M.A., (1995), The Aminoglycosides, in: Hardman, J.G., and Limbird, L.E., (Eds), Goodman and Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics, 9th edition, McGraw-Hill, New York.

Rang, H.P., Dale, M.M., and Ritter, J.M., (1999), Pharmacology, 4th edition, Churchill Livingstone, Edinburgh.