Alternatieve geneeswijzen

Inleiding

Alternatieve geneeswijzen wordt ook wel genoemd: alternatieve geneeskunde, alternatieve behandelingen, complementaire geneeswijze, additieve geneeswijzen of niet-conventionele geneeswijzen.
'Alternatief' staat tegenover 'regulier' of 'conventioneel'. De term is in Nederland ingevoerd in 1981 toen Prof.Muntendam het rapport Alternatieve Geneeswijzen in Nederland presenteerde. In de politiek en in de medische wetenschap worden deze behandelingen meestal formeel aangeduid met de term "niet-conventionele geneeswijzen".

Principes

In Nederland worden meer dan honderd verschillende alternatieve behandelwijzen uitgeoefend. Dit kan variëren van traditionele niet-westerse geneeswijzen zoals acupunctuur tot het aanbevelen van uiteenlopende voedselsupplementen en diëten. De meeste alternatieve geneeswijzen bestaan al veel langer dan de conventionele geneeswijzen die de huisarts of specialisten toepassen. Deze alternatieve geneeswijzen kunnen niet de conventionele geneeswijzen vervangen, maar dienen soms wel tot ondersteuning of aanvulling ervan. Daarom worden ze ook wel complementaire geneeswijzen genoemd.

Thorbecke voerde in Nederland in 1865 de Wet op de Uitoefening der Geneeskunst (WUG) in, waarna het alleen aan universitair opgeleide medici toegestaan was de geneeskunst te beoefenen. Door deze wet werden artsen wettelijke beschermd. Deze wet zorgde voor een scheiding tussen de reguliere zorg en alternatieve zorg. In 1999 kwam de wet BIG (Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg). De Wet BIG zorgt dat 'alternatieve genezers' hun beroep mogen uitoefenen zonder daartoe een formele bevoegdheid te hebben verkregen. Bepaalde medische handelingen (zoals endoscopieën, injecties, narcose, heelkundige handelingen) blijven uitsluitend voorbehouden aan artsen en overige in de wet genoemde beroepen.

Er bestaan vele verschillende soorten alternatieve geneeswijzen. Ze zijn afkomstig uit veel verschillende landen en maken gebruik van diverse technieken. Een aantal basisbeginselen hebben ze echter met elkaar gemeen:

• Het lichaam beschikt over een zelfherstellend vermogen en kent een natuurlijke stabiliteit;
• De mens is niet alleen een fysiek mechanisme, maar een complex geheel van lichaam, ziel en geest. Bij de behandeling van ziekten besteden bijna alle alternatieve geneeswijzen aandacht aan al deze factoren. Zij kijken naar de mens 'als geheel'. De term 'holistische geneeswijze' heeft hierop betrekking;
• Omgevingsfactoren en sociale omstandigheden zijn erg belangrijk. Zij hebben evenveel invloed op ons als onze lichamelijke en geestelijke gesteldheid;
• Het is belangrijker om de oorzaak van een probleem te behandelen dan de verschijnselen;
• Een persoon die zelf verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar gezondheid en die een actieve rol speelt in zijn of haar genezingsproces, geneest sneller en beter;
• Een goede gezondheid is een toestand van emotionele, mentale, geestelijke en lichamelijke balans. De kosmos heeft een natuurlijke, genezende kracht. Iedereen kan gebruik maken van die kracht. Het is de taak van een therapeut om die kracht te activeren.
  

In de praktijk

Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw bestaat er een groeiende belangstelling voor alternatieve geneeswijzen. Wellicht speelt onvrede over de vele medicijnen en de geavanceerde technologieën van de reguliere geneeskunde hierin een rol. Veel mensen zijn op zoek naar een natuurlijker manier van leven. Naast de gewone arts bezoeken zij een alternatieve therapeut. Deze combinatie wordt vaak als heilzaam ervaren, zowel voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid als voor het emotionele welbevinden.

Wetenschappelijk bewijs bij alternatieve geneeswijzen

Vaak worden alternatieve geneeswijzen omschreven als behandelvormen waarvoor wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt. Tegelijkertijd wordt dan de suggestie gewekt dat alternatieve behandelvormen niet werkzaam zouden zijn. Inderdaad is het zo, dat er minder onderzoek wordt gedaan naar effecten van alternatieve behandelmethoden dan van reguliere. Dat wil echter niet zeggen dat een alternatieve therapie niet werkzaam of ondersteunend kan zijn. In het gerenommeerde medisch wetenschappelijk tijdschrift “British Medical Journal” worden regelmatig resultaten gepubliceerd van onderzoeken naar alternatieve behandelvormen. Op de website van het IOCOB worden deze onderzoeksresultaten verzameld en waarde aan toegekend in een poging de afstand tussen alternatief en regulier te verkleinen.

Waar moet u op letten?

Veel mensen die met alternatieve geneeswijzen in aanraking komen, hebben eerst vergeefs de reguliere geneeskunde geprobeerd en zijn bereid te experimenteren met andere behandelwijzen. De meeste informatiebronnen (zoals websites) voor alternatieve geneeskunde geven aan dat het geen vervanging is voor reguliere geneeskunde. Het is een persoonlijke beslissing om al dan niet gebruik te maken van een bepaalde alternatieve therapie. Daarbij is het belangrijk te controleren of een therapeut voldoende gekwalificeerd is en lid is van een beroepsorganisatie.

Het is van belang om de behandelende arts op de hoogte te stellen wanneer er behandeld wordt met (kruiden)geneesmiddelen.

Meer informatie

Informatie van de objectieve website voor complementaire en alternatieve geneeskunde
www.iocob.nl/beoordeling/iocob-kwaliteitsindicator-complementaire-behandelwijzen-67.html