Cerebellaire ataxie

Inleiding

De kleine hersenen (het cerebellum) zijn verantwoordelijk voor de coördinatie van onze bewegingen. Bij cerebellaire ataxie gaat er iets mis in het complex aan spieractiviteiten dat voor een beweging moet zorgen. Hierdoor wordt die beweging meer of minder ongecontroleerd uitgevoerd.

Oorzaken

In sommige gevallen is cerebellaire ataxie erfelijk. Dit geldt vooral voor de ataxie van Friedreich. Cerebellaire ataxie kan ook ontstaan na bepaalde infecties. Andere oorzaken zijn onder meer:

• alcoholisme;
• multiple sclerose;
• hersentumoren;
• hersenletsel. 

Verschijnselen

Heeft de cerebellaire ataxie betrekking op de romp, dan loopt iemand met een wankelende, wijdbeense gang. Hij of zij leunt dan opzij, voorover of achterover en komt met een schokkende beweging weer in de normale stand terug.
Betreft de ataxie de benen, dan kan het voorkomen dat iemand niet zonder ondersteuning kan lopen.
Zijn de armen aangedaan, dan kunnen bijvoorbeeld de handen heen en weer zwaaien als iemand naar een voorwerp reikt.
Andere symptomen zijn schokkerige oogbewegingen (nystagmus) en schokkerige spraakpatronen (dysartrie).

Diagnose

Om de diagnose te stellen zijn onder meer de volgende onderzoeken nodig:

• onderzoek van de vloeistof die in hersenen en ruggenmerg aanwezig is (CSF; cerebrospinale vloeistof);
• een CT- of MRI-scan van de hersenen.

Behandeling

Vooralsnog is erfelijke cerebellaire ataxie niet te genezen. Wel kunnen sommige gevolgen worden verlicht door bijvoorbeeld fysiotherapie, ergotherapie en logopedie. Daarnaast kunnen medicijnen eventueel onbeheerst schudden of trillen en eventuele pijn bestrijden.

Preventie

Genetisch advies is aan te raden voor families waarin de erfelijke vorm voorkomt. Tijdens de zwangerschap is de aandoening door genetisch onderzoek op te sporen.

Meer informatie

Acute cerebellar ataxia
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001397.htm