Mijnwormziekte

Inleiding

Mijnwormziekte is het gevolg van een infectie met een rondworm van de familie der Ancylostomatidae, gewoonlijk mijnwormen genoemd. Er zijn twee hoofdtypen mijnworminfecties: ancylostomiasis en necatoriasis. Mijnwormen kunnen ook de huidaandoening larva migrans cutanea veroorzaken.

Mijnwormen zijn wijd verspreid in de tropen en de subtropen, waar ze één van de voornaamste oorzaken van bloedarmoede zijn.

Oorzaak

Mensen lopen een infectie met mijnworm meestal op door contact met vervuilde grond. Vervuiling van de grond is te wijten aan slecht sanitair of aan de gewoonte afval of uitwerpselen als mest te gebruiken. Daarom komt de ziekte ook meer voor in landbouwgebieden dan in de stad. De larven van mijnwormen die zich in zulke vervuilde grond bevinden, dringen het lichaam meestal binnen via de voetzool of de huid tussen de tenen. Als de larven eenmaal de huid hebben doorboord, komen ze in de bloedbaan en worden naar de longen meegevoerd. Van de longen gaan ze via de luchtwegen naar de keelholte, waar ze worden doorgeslikt. Op die manier bereiken de larven ten slotte de darmen. Daar hechten ze zich aan het darmweefsel, voeden zich met het bloed van de gastheer en groeien uit tot volwassen wormen. Eenmaal volwassen, planten de wormen zich voort; de eitjes die ze dan in het darmkanaal lozen, worden met de ontlasting uitgescheiden. In grond die met afval is besmet, ontwikkelen de eitjes zich voorspoedig tot larven, die weer nieuwe infecties kunnen veroorzaken.

Verschijnselen

Meestal veroorzaakt een mijnwormziekte in het geheel geen symptomen. Sommige mensen kunnen last hebben van ontsteking en irritatie op de plaats waar de parasiet zich door de huid heeft geboord. Meestal is dat de huid van de voeten; de ziekte wordt dan ook wel ground itch genoemd. Bij een lichte infectie treden gewoonlijk ook geen symptomen op als de parasieten in de longen terechtkomen. Wel kan er soms sprake zijn van hoest en keelpijn. Ernstige infecties kunnen leiden tot ontsteking van de longen en in zeldzame gevallen tot het ophoesten van bloed.

Als de parasieten de darmen hebben bereikt, kan dat leiden tot pijnaanvallen (die dikwijls het ergst zijn na het eten), diarree, verlies van eetlust en een abnormale behoefte om aarde te eten (geofagie). Aangezien mijnwormen zich met bloed en eiwitten voeden, kan een langdurige en hardnekkige infectie tot gevolg hebben dat daar een tekort aan ontstaat bij de patiënt. Langdurig bloedverlies leidt tot een tekort aan ijzer en kan bloedarmoede teweegbrengen bij mensen van wie de voeding onvoldoende ijzer bevat. In combinatie met het eiwitverlies veroorzaakt dit verschijnselen als slapte, kortademigheid en verlies van de normale hoeveelheid pigment in de huid.

Diagnose

De diagnose mijnwormziekte wordt gesteld op grond van de klachten, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek; hierbij wijst een aantal eosinofielen mogelijk op een worminfectie of een allergie.

De diagnose wordt bevestigd als er mijnwormeitjes of de mijnwormen zelf bij een microscopisch onderzoek van een ontlastingmonster worden opgespoord.

Behandeling

Infectie met mijnwormen wordt behandeld met anthelminthica.

Complicaties

In ernstige gevallen van infectie met mijnworm kan de lichamelijke ontwikkeling van kinderen achterblijven door tekort aan ijzer en eiwitten. De zware bloedarmoede die de ziekte bij zwangere vrouwen teweegbrengt, kan complicaties veroorzaken bij de bevalling. Andere gevolgen van zware bloedarmoede van de aanstaande moeder zijn vertraagde groei van de foetus, een vroegtijdige geboorte en een laag geboortegewicht.

Preventie

Mijnwormziekten kunnen worden voorkomen door contact met aarde zo veel mogelijk te beperken. Het is niet goed om met blote voeten te lopen; aangeraden wordt beschermend schoeisel en handschoenen te dragen. Groente en fruit moet vóór het eten grondig worden gewassen.

Meer informatie

Informatie over mijnwormziekte
www.consumed.nl