Arbocatalogus

Hier vindt u een toelichting wat een arbocatalogus is, welke plaats arbocatalogi hebben in de arbo-regelgeving en een voorbeeld wat u eraan heeft.

Het publieke domein

De nieuwe Arbowet maakt onderscheid tussen het publieke domein en het private domein. In het publieke domein (Arbowet, Arbobesluit en Arboregeling) zorgt de overheid voor een helder wettelijk kader met zo min mogelijk regels en zo weinig mogelijk administratieve lasten.

De overheid stelt hiermee doelvoorschriften vast. Dit is het niveau van bescherming dat werkgevers moeten bieden aan hun werknemers, zodat zij veilig en gezond kunnen werken. Deze doelvoorschriften worden zo veel mogelijk concreet beschreven. Bijvoorbeeld het voorschrift om maatregelen te nemen als het gevaar bestaat om 2,5 meter of meer te vallen of als het geluidsniveau op de arbeidsplaats hoger is dan 85 decibel.
Ook zorgt de overheid voor de handhaving door de Arbeidsinspectie, informatie op internet, een tijdelijke subsidiëring voor de totstandkoming van arbocatalogi en voorlichting over de nieuwe wetgeving.

Het private domein

In het private domein maken werkgevers en werknemers samen afspraken over hoe zij de doelvoorschriften binnen hun onderneming of branche invullen. Deze afspraken kunnen zij vastleggen in een arbocatalogus. Een arbocatalogus kan tot stand komen binnen een branche of een sector, maar ook binnen een onderneming.
Werkgevers- en werknemersorganisaties kunnen een tegemoetkoming krijgen in de kosten voor het opstellen van een arbocatalogus voor hun branche. (Voor meer informatie zie www.minszw.nl, tijdelijke subsidieregeling Stimulering Totstandkoming Arbocatalogi (STA).)
Nadat werkgevers en werknemers in een bepaalde sector of branche een positief getoetste arbocatalogus hebben opgesteld, worden de beleidsregels voor die sector of branche ingetrokken. Per 1 januari 2010 worden alle beleidsregels ingetrokken.
Binnen een onderneming voert de werkgever overleg met de ondernemingsraad (OR) of de personeelsvertegenwoordiging (pvt) over zaken die het arbeidsomstandighedenbeleid van de onderneming aangaan.

Wat staat er in een arbocatalogus?

In een arbocatalogus staan de verschillende manieren beschreven waarop werkgevers kunnen voldoen aan de doelvoorschriften die de overheid stelt. Bijvoorbeeld: beschrijvingen van technieken en methoden, goede praktijken, normen en praktische handleidingen. De verantwoordelijkheid voor het opstellen en bekendmaken van de arbocatalogi ligt bij de werkgevers en werknemers (of organisaties van werkgevers en werknemers, bijvoorbeeld binnen een bepaalde sector).

Toetsing en handhaving

De overheid gaat ervan uit dat werkgevers en werknemers heel goed in staat zijn om een professionele arbocatalogus op te stellen. Daarom worden de catalogi niet uitgebreid getoetst. Wel wordt bekeken of de totstandkoming goed verlopen is en of de catalogus adequaat is. Samengevat wordt het volgende getoetst:
• Is beschreven voor welk werkgebied (branche/groep bedrijven) de catalogus bedoeld is?
• Vertegenwoordigen de opstellers de werkgevers en werknemers in dit werkgebied?
• Is de catalogus beschikbaar en bekend voor werkgevers en werknemers?
• Wordt bij navolging van de catalogus voldaan aan de doelvoorschriften?
Dit punt wordt getoetst met een zogenaamde quickscan; is de catalogus begrijpelijk, logisch en niet in strijd met de wet?
De Arbeidsinspectie gebruikt de arbocatalogi als referentiekader voor de handhaving.

Voorbeelden van arbocatalogi

Een aantal arbocatalogi is inmiddels getoetst en gepubliceerd. Meestal zijn deze via internet te raadplegen. Dergelijke informatie kan worden gebruikt om te beoordelen of het eigen bedrijf voldoende arbomaatregelen heeft getroffen.
Zoals de arbocatalogus voor de branche Metaal en Metalektro. Deze arbocatalogus richt zich in het bijzonder op lasrook, schadelijk geluid en oplosmiddelen. Op de website www.5xbeter.nl is voor iedereen te vinden welke risico’s er zijn, op welke manier die het beste kunnen worden bestreden en wat de wettelijke vereisten zijn.
Een ander voorbeeld is de arbocatalogus Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening.
Deze richt zich in bijzonder op de vier grootste arbeidsrisico’s in de branche: agressie, fysieke belasting, verzuim en re-integratie, werkdruk en werkstress. Op de website www.fcbwjk.nl zijn voor iedereen hulpmiddelen en adviezen te vinden voor deze thema’s.
Bron: www.arbonieuwestijl.nl van Min SZW
Bron: www.5xbeter.nl, www.FCBwjk.nl, branche WMD, arbocatalogus