Endocarditis

Inleiding

Het endocard is de bekleding van de holten en kleppen van het hart . Endocarditis betekent ontsteking van het endocard. Meestal zijn hierbij alleen de hartkleppen aangedaan. Deze ontsteking kan zowel plots optreden of al wat langer bestaan. Meestal wordt deze ontsteking veroorzaakt door bacteriën.

Een endocarditis komt niet zoveel voor. Per jaar krijgen ongeveer 300 mensen deze ontsteking.

Oorzaken

Endocarditis treedt op als bacteriën die in de bloedbaan terecht zijn gekomen, zich vasthechten aan de hartkleppen. Bacteriën kunnen bijvoorbeeld in de bloedbaan komen bij wondjes van de huid of slijmvliezen, huidontstekingen of bij ontstoken tandvlees. Of bij sommige ingrepen bij de tandarts en in het ziekenhuis. Deze bacteriën worden meestal meteen door het eigen afweersysteem onschadelijk gemaakt.

Sommige mensen lopen een hoger risico op een endocarditis. Het gaat dan om mensen:

• met een verminderde afweer (door ziektes of medicijnen).
• die al eerder een endocarditis hebben gehad.
• met een kunstklep of donorklep.
• met sommige aangeboren hartafwijkingen.
• die recent aan het hart zijn geopereerd (vaak maar een tijdelijk hoger risico).
• die drugs spuiten.

Een bijzondere vorm is endocarditis die optreedt bij acuut reuma .

Symptomen van endocarditis

Er zijn twee vormen van endocarditis. Deze verlopen op verschillende manieren en kennen andere symptomen.

Subacute endocarditis
Hierbij treden de klachten geleidelijk op. Er kunnen weken tot maanden voorbij gaan voordat duidelijk wordt wat er aan de hand is.
Symptomen zijn:

• vermoeidheid en algeheel gevoel van zich slecht voelen.
• verhoging of lichte koorts (tot 38,5 °C).
• nachtzweten.
• gewichtsverlies.
• splintervormige bloedinkjes onder de nagels, het oogwit of de huid.
• pijnlijk gezwollen vingertoppen.
• bleek zien; bloedarmoede.
• ontstaan van een hartruis die er voorheen nog niet was.
• verwardheid (vooral bij ouderen).
• gewrichtspijnen.
• vergrote milt.

Acute endocarditis:
De symptomen ontstaan plots en kunnen binnen enkele dagen leiden tot de dood.
Symptomen:

• hoge koorts (tot 40 °C).
• koude rillingen.
• hartkloppingen.
• benauwdheid.
• doodziek voelen.
  

Diagnose

De diagnose van endocarditis wordt gesteld aan de hand van de klachten en een lichamelijk onderzoek van de patiënt. Bij een subacute vorm kan de diagnose lastig zijn, omdat de symptomen niet typisch zijn.

Een infectie kan worden aangetoond door het bloed te onderzoeken en bloedmonsters op kweek te zetten. Met een echo van het hart kan een ontsteking van de hartkleppen gezien worden. Soms is een slokdarmecho nodig om de afwijkingen goed in beeld te brengen.

Behandeling van endocarditis

De behandeling vindt plaats in het ziekenhuis. De infectie is alleen te bestrijden door langdurig antibiotica in te nemen. Deze worden via een infuus gegeven, vier tot zes weken lang. Dit betekent dat de opname ook zo lang duurt. Vrijwel altijd wordt gestart met antibiotica via een infuus. In sommige gevallen worden de antibiotica na een tijdje in tabletvorm gegeven.

Als een hartklep ernstig is beschadigd, kan een operatie nodig zijn om deze te vervangen.

Mensen die endocarditis hebben doorgemaakt of een kunstklep hebben, moeten voortaan uit voorzorg antibiotica innemen voordat ze een tandheelkundige of chirurgische ingreep ondergaan. Dit heet endocarditisprofylaxe .

Complicaties

Endocarditis kan tot de volgende complicaties leiden:

• Beschadigde hartkleppen
• Hartfalen
  
• Embolieën: deze kleine bloedstolseltjes of weefselstukjes kunnen via de bloedbaan verspreid worden door het lichaam. Zij kunnen zo bloedvaten afsluiten naar de hersenen (met als gevolg een beroerte), nieren of darmen.
  
• Hartritmestoornissen

Meer informatie

Informatie van de Hartstichting
www.hartstichting.nl/hart_en_vaten/hartziekten/hartklepaandoening/

Website van de Hart&Vaatgroep, van en voor mensen met een hart- of vaatziekte
www.hartenvaatgroep.nl/

Website van Hartpatiënten Nederland
www.hartpatienten.nl/