Tetracyclinen

Inleiding

Tetracyclinen zijn antibiotica die worden gebruikt voor de behandeling van bacteriële infecties. Ze zijn werkzaam tegen een groot aantal micro-organismen en worden daarom gerekend tot de breed-spectrum antibiotica. Behalve tetracycline zelf behoren doxycycline en minocycline ook tot de tetracyclinen.

Indicatie

Het toepassingsgebied van tetracyclinen betreft meestal infecties van de luchtwegen en de longen, infecties op kno-gebied, infecties door chlamydia en ook weleens specifieke urineweginfecties zoals chronische prostatitis.

Werking

Tetracyclinen beletten bacteriën zich te vermenigvuldigen. Zodra ze de bacterie zijn binnengedrongen, blokkeren ze de eiwitsynthese, een onmisbaar proces voor de vermenigvuldiging van de bacteriën.

Tetracyclinen kunnen op allerlei manieren worden gebruikt: in de vorm van tabletten, capsules, injectievloeistof, in opgeloste vorm en als zalf.

Voorzorgsmaatregelen

Aangeraden wordt een extra glas water te drinken na het slikken van een dosis tetracyclinen.. Deze middelen mogen bovendien niet tegelijk met ijzerpreparaten, maagzuurremmers en zuivelproducten worden gebruikt aangezien ze dan minder goed worden opgenomen. Het eten of drinken van zuivelproducten wordt afgeraden vanaf één uur vóór tot twee uur na het gebruik van tetracyclinen.

Aangezien deze middelen de huid extra gevoelig kunnen maken voor de zon, verdient het aanbeveling de zon te mijden.

Tetracyclinen slaan neer op het groeiende beendergestel en op het gebit, waardoor de botten misvormd kunnen raken en er vlekken op tanden en kiezen kunnen ontstaan. Daarom mogen zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen onder de acht jaar geen tetracyclinen gebruiken, terwijl oudere kinderen (tot ongeveer 13 jaar) slechts een lage dosis voorgeschreven mogen krijgen.

Algemeen geldt dat veelvuldige toepassing van antibiotica de ziekteverwekkende micro-organismen resistent kan maken.

Bijwerkingen

Naast de hierboven genoemde invloed op het beendergestel, zijn de meest voorkomende bijwerkingen van tetracyclinen diarree, misselijkheid en braken. Ook kunnen allergische reacties als uitslag optreden. Bij grote doses kunnen de lever en de nieren (vooral als ze niet goed functioneren) worden beschadigd. Het is gebleken dat tetracyclinen ook de oorzaak kunnen zijn van een ontsteking in de keel en de mond, waardoor het slikken wordt bemoeilijkt.

Meer informatie

Informatie over medicijnen
www.fk.cvz.nl

(Engels) Medline Plus, (2003, January 1), Tetracycline, (USA)
www.nlm.nih.gov

(Engels) Roberts, M.C., (2003), “Tetracycline Therapy: Update”, Clin Infect Dis vol.36, no.4, February, pp.462-7. Epub 2003 Jan 28 (USA)
www.ncbi.nlm.nih.gov

(Engels) Al-Mofarreh, M.A., and Al Mofleh, I.A., (2003), “Esophageal Ulceration Complicating Doxycycline Therapy”, World journal of gastroenterology, vol.9, no.3, March, pp.609-611 (USA)
www.ncbi.nlm.nih.gov

Henry, A.J., (2001), The British Medical Association New Guide to Medicines & Drugs, 5th edition, Dorling Kindersley, London.

Kapusnik-Uner, J.E., Sande, M.A., and Chambers, H.F., (1995), Tetracyclines, Chloramphenicol, Erythromycin, and Miscellaneous Antibacterial Agents, in: Hardman, J.G., and Limbird, L.E., (Eds), Goodman and Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics, 9th edition, McGraw-Hill, New York.

Mehta, D.K., Martin, J., and Jordan, B., (2000), British National Formulary, British Medical Association & Royal Pharmaceutical Society of Great Britain, London.

Rang, H.P., Dale, M.M., and Ritter, J.M., (1999), Pharmacology, 4th edition, Churchill Livingstone, Edinburgh.