Tuberculose van de geslachtsorganen

Inleiding

Een infectie van de baarmoeder of de baarmoederhals met de tuberculosebacterie (mycobacterium tuberculosis) is een extrapulmonaire (buiten de longen gelegen) tuberculose en wordt tuberculose van de geslachtsorganen genoemd. Tuberculose van de geslachtsorganen is, hoewel een probleem in ontwikkelingslanden, uiterst zeldzaam in Nederland en is alleen geconstateerd bij vrouwen afkomstig uit landen waar tuberculose veel voorkomt.

Oorzaken

Tuberculeuze infectie van de geslachtsorganen wordt veroorzaakt door de bacterie mycobacterium tuberculosis. Het ontstaat ten gevolge van een tuberculose-infectie elders in het lichaam, meestal de longen. De bacterie verspreidt zich via het bloed en de lymfevaten naar de geslachtsorganen. Tuberculose aan de vrouwelijke geslachtsorganen is in zeldzame gevallen seksueel overdraagbaar via geslachtsgemeenschap.
De aandoening komt het meest voor in ontwikkelingslanden. Door het toenemende aantal HIV-besmettingen valt echter te verwachten dat de aandoening zich ook steeds vaker in ontwikkelde landen zal voordoen.

Verschijnselen

Verschijnselen die kunnen optreden zijn:

• koorts;
• menstruatieproblemen;
• vaginale afscheiding;
• voelbare zwelling in de onderbuik;
• verminderde eetlust;
• pijn;
• onvruchtbaarheid.

Diagnose

Bij een inwendig onderzoek kan er een wondje zichtbaar zijn dat eruit ziet als een zweer of een rode plek en dat snel gaat bloeden bij aanraken. Met behulp van een microscopisch onderzoek en een kweek van een stukje weefsel uit de baarmoeder(hals) kan de diagnose worden gesteld. Een Mantoux-test (tuberculinehuidtest) kan het stellen van de diagnose vereenvoudigen. Andere tests die worden gedaan om (long)tuberculose vast te stellen, zijn een röntgenfoto van de borstkas en/of de botten en het op kweek zetten van sputum (opgehoest slijm) of urine.

Behandeling

In eerste instantie wordt tuberculose van de baarmoederhals behandeld met anti-tuberculosemedicijnen. Er kan gedurende tenminste zes maanden een combinatie van verschillende anti-tuberculosemedicijnen worden gegeven.

Prognose

Vrouwen die lijden aan tuberculose van de baarmoeder(hals) zijn vaak onvruchtbaar aangezien de ziekte ook de eileiders aantast. Tuberculeuze infectie van het buikvlies kan leiden tot abcesvorming in de eileiders en de eierstok.

Meer informatie

Heineman et al. Obstetrie en gynaecologie. De voortplanting van de mens. Vijfde druk. Elsevier Gezondheidszorg, Maarssen, 2004.

Padubidri, V.G. & Daftary, S.N. (2000), Tuberculosis of the Genital tract, 12th edn, Shaw’s Textbook of Gynaecology, Churchill, Livingstone, London.

Avan, B.I., Fatmi, Z. & Rashid, S. 2001 “Comparison of clinical and laparoscopic features of infertile women suffering from genital tuberculosis (TB) or pelvic inflammatory disease (PID) or endometriosis.” J Pak Med Assoc. 51 (11) 393-9.

Namavar Jahromi, B., Parsanezhad, M.E. & Ghane-Shirazi, R. 2001 Female genital tuberculosis and infertility Int J Gynaecol Obstet. 75 (3) 269-72.