Acne vulgaris

Oorzaken

De precieze oorzaak van acne vulgaris is niet bekend Bij pubers zijn gestegen hormoonspiegels waarschijnlijk de oorzaak. Deze hormonen zetten de talgklieren aan tot een hogere talgproductie. De talg vermengd zich met dode huidcellen waardoor de huidporie wordt afgesloten. In dit mengsel van talg en dode huidcellen groeien net onder het huidoppervlak bacteriën. Het afgesloten talgmengsel zoekt een uitweg via aangrenzende huid, wat kan leiden tot een geïnfecteerde, rode en ontstoken huid en ettervorming. De bacterie die meestal de infectie veroorzaakt, is Propionibacterium acnes. Acne vulgaris komt bij meisjes op jongere leeftijd voor dan bij jongens, omdat meisjes vroeger in de puberteit komen. Tussen de twintig en vijfentwintig jaar verdwijnt de aandoening meestal. Als acne vulgaris na deze leeftijd nog aanwezig is, is dit meestal het gevolg van de inname van hormoonpreparaten of hormonale problemen.
In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, is er geen bewijs dat acne vulgaris wordt veroorzaakt door chocolade of varkensvlees.

Verschijnselen

In geval van acne vulgaris komen de verschijnselen voornamelijk voor op delen van de huid waar zich veel talgklieren bevinden, zoals het gezicht, de nek, schouders, rug en borstkas. Mensen met acne hebben tevens vaak een vette huid. Kenmerkend voor acne vulgaris zijn witte en zwarte mee-eters. Witte mee-eters worden gesloten comedonen genoemd en zijn het gevolg van de opeenhoping van dode huidcellen en talg onder de huid. Zwarte mee-eters heten open comedonen en bevatten de kleurstof melanine die voor de zwarte kleur zorgt. Wanneer mee-eters groter zijn dan één mm in doorsnede, worden ze macrocomedonen genoemd. Mee-eters zijn een lichtere vorm van acne vulgaris en zijn meestal pijnloos.
Geïnfecteerde mee-eters zien eruit als kleine, begrensde, rode bultjes op de huid. Wanneer deze bultjes zich vullen met etter, worden het puistjes genoemd. Deze kunnen in kleine of grote aantallen voorkomen. Soms ontstaan er verbindingen tussen puistjes, wat kan leiden tot opvlamming van de aandoening en uiteindelijk tot littekenvorming. Puistjes zijn meestal pijnlijk bij aanraking, gaan soms gepaard met jeuk en kunnen vocht of bloed afscheiden.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de medische voorgeschiedenis, het verhaal van de patiënt en de verschijnselen. Tevens wordt een lichamelijk onderzoek verricht. Soms wordt er een weefsel- of vloeistofmonster afgenomen om vast te stellen welke bacterie de infectie veroorzaakt. Dit is echter alleen nodig wanneer de aandoening niet goed op behandeling reageert.

Behandeling

De behandeling van acne vulgaris hangt af van de voorgeschiedenis, ernst en type huidbeschadiging en psychische gesteldheid van de patiënt. De ernst van de huidafwijkingen wordt in graden verdeeld en de behandeling wordt geselecteerd aan de hand van deze gradering. De eerste stap is voorlichting waarbij het met acne vulgaris samenhangende emotionele aspect niet kan worden onderschat. Bij lichte vormen van acne kunnen crèmes en lotions op en rondom het aangedane gebied worden aangebracht die onder meer benzoylperoxide, zwavel of salicylzuur bevatten. Voor matige vormen wordt een combinatie van plaatselijke en lichamelijke middelen gebruikt, zoals van vitamine A afgeleide stoffen, antibiotica en hormonen. Met van vitamine A afgeleide middelen wordt in ongeveer vier tot zes maanden de talgproductie verminderd. Deze stoffen zijn effectief gebleken maar zijn een tamelijk kostbare behandeling die bijwerkingen als stemmingswisselingen kan veroorzaken. Daarnaast kunnen van vitamine A afgeleide middelen schadelijke effecten hebben op het ongeboren kind, waardoor afwijkingen van hart, bloedvaten en skelet kunnen ontstaan. Daarom moet zwangerschap worden uitgesloten alvorens dit geneesmiddel kan worden ingenomen.
Gezichtssauna, massages en verwijdering van mee-eters met hete kompressen zijn tevens succesvol gebleken en ook bevriezing en laserbehandeling kunnen tot verbetering van de verschijnselen leiden. Behandeling van door acne veroorzaakte littekens bestaat uit wegsnijden, dermabrasie en laserbehandeling. In geval van dermabrasie worden met snel ronddraaiende borstels op het huidoppervlak kleine littekens verwijderd en grotere littekens verkleind. Soms is een huidtransplantatie nodig.

Complicaties

Acne vormt geen ernstige bedreiging voor de gezondheid maar ernstige acne kan pijnlijk en emotioneel belastend zijn. In geval van acne op de babyleeftijd is er een groter risico op het ontstaan van acne in de puberteit. De verschijnselen nemen meestal af na de puberteit en verdwijnen vaak tegen de leeftijd van vijfentwintig jaar.
Het meest voorkomende probleem bij acne is blijvende littekenvorming. Het is moeilijk vast te stellen bij wie littekens zullen ontstaan en hoe diep deze zullen worden. De enige zekere methode om littekenvorming te voorkomen of te beperken is acne vroegtijdig en zo lang als nodig te behandelen.

Meer informatie

Meer informatie over geneesmiddelen kunt u vinden in de Geneesmiddelenatlas .

Informatie van huidartsen
www.huidziekten.nl
www.huidziekten.nl
www.huidinfo.nl
www.huidarts.com

Informatie van huisartsen over acne
www.nhg.artsennet.nl

Foto’s van acne
www.huidinbeeld.nl

Algemene informatie over acne
www.wikipedia.org
www.merckmanual.nl

Informatie over jeugdpuistjes
www.nhg.artsennet.nl

Informatie voor en door patiënten met acne
www.acnevulgaris.nl

Bojar, R. A. and Holland, K. T. (2004), "Acne and Propionibacterium acnes", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 375-9.

Chivot, M. (2005), "Retinoid therapy for acne. A comparative review", Am J Clin Dermatol, vol. 6, no. 1, pp. 13-9.

Cunliffe, W. J., Holland, D. B. and Jeremy, A. (2004), "Comedone formation: etiology, clinical presentation, and treatment", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 367-74.

Farrar, M. D. and Ingham, E. (2004), "Acne: inflammation", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 380-4.

Jemec, G. B. and Jemec, B. (2004), "Acne: treatment of scars", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 434-8.

Katsambas, A. D., Stefanaki, C. and Cunliffe, W. J. (2004), "Guidelines for treating acne", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 439-44.

Marks, R. (2004), "Acne and its management beyond the age of 35 years", Am J Clin Dermatol, vol. 5, no. 6, pp. 459-62.

Thiboutot, D. (2004), "Acne: hormonal concepts and therapy", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 419-28.

van Vloten, W. A. and Sigurdsson, V. (2004), "Selecting an oral contraceptive agent for the treatment of acne in women", Am J Clin Dermatol, vol. 5, no. 6, pp. 435-41.

Wolf, R., Matz, H. and Orion, E. (2004), "Acne and diet", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 387-93.

Zouboulis, C. C. (2004), "Acne and sebaceous gland function", Clin Dermatol, vol. 22, no. 5, Sep-Oct, pp. 360-6.

Beers, M. H. and Berkow, R. (1999), The Merck Manual of Diagnosis and Therapy, 17th ed, Merck Research Laboratories, New Jersey. (Engels)

Marks, R. (Ed) (2003), Roxburgh’s Common Skin Diseases, 17th ed, Arnold, London. (Engels)

Odom, R.B., James, W.D. and Berger, T.G. (2000), Andrews’ Diseases of the Skin: Clinical Dermatology, 9th ed, W.B. Saunders Company, Philadelphia. (Engels)

Simpson, N. B. and Cunliffe, W. J. (2003),” Disorders of Sebaceous Glands”, in: Rook, Wilkinson and Ebling Textbook of Dermatology, 6th ed, Blackwell, Oxford. (Engels)

Thiboutot, D. M and Strauss, J. S. (2003), “Diseases of the Sebaceous Glands”, in: (2003) Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine, 6th ed, McGraw-Hill, New York. (Engels)

Zaenglein, A. L and Thiboutot, D. M (2003), “Acne Vulgaris”, in : Bolognia, J.L., Jorizzo, J.L. and Rapini, R.P. (eds) Dermatology, Mosby, St. Louis. (Engels)