Bacillaire dysenterie (Shigellose)

Inleiding

Bacillaire dysenterie is een infectie die wordt veroorzaakt door de bacterie Shigella. Bacillaire dysenterie wordt ook Shigellose genoemd.

Oorzaak

Door slordig omspringen met de persoonlijke hygiëne, zoals verzuimen na toiletbezoek de handen te wassen, kan deze bacterie van de ene persoon naar de andere worden overgebracht. Bacillaire dysenterie kan zich ook verspreiden via besmet voedsel en water. Ook kan Bacillaire dysenterie als epidemie optreden; daarvan is sprake als de ziekte in een bepaald gebied of binnen een bepaalde bevolkingsgroep meer voorkomt dan normaal gesproken te verwachten zou zijn. Dat gebeurt vooral in tropische streken, waar de bacteriën ook door huisvliegen worden verspreid. Slechte sanitaire voorzieningen brengen een verhoogd risico op een Bacillaire dysenterie-epidemie met zich mee.

Verschijnselen

De eerste symptomen van Bacillaire dysenterie zijn onder meer koorts, buikkrampen en waterdunne diarree. Na enkele dagen kan de diarree zich ontwikkelen tot dysenterie. Kenmerkend voor dysenterie zijn bloed en slijm bij de dunne, waterige ontlasting. Er treden pijnlijke krampen op, vergezeld van een frequente en hevige aandrang de darmen leeg te maken. Soms leidt dit alles tot uitdroging, doordat het lichaam veel vocht en essentiële zouten verliest. Overigens doen zich bij de meeste mensen met Bacillaire dysenterie niet alle genoemde symptomen voor.

Diagnose

De diagnose Bacillaire dysenterie kan worden gesteld aan de hand van de verschijnselen en onderzoeken die de aanwezigheid van de ziekteverwekkende bacterie aan het licht brengen. Microscopisch onderzoek van de ontlasting toont de aanwezigheid van Shigella aan. Een ontlastingmonster kan op kweek worden gezet om de diagnose te bevestigen en te bepalen welk antibioticum het best kan worden gebruikt voor de behandeling.

Behandeling

Bacillaire dysenterie gaat gewoonlijk vanzelf over binnen zeven tot tien dagen. Er kunnen antibiotica worden gebruikt om de diarree in ernst te doen afnemen, de ziekteduur te bekorten en het risico dat anderen worden aangestoken zoveel mogelijk te beperken. De bacterie kan resistent zijn tegen sommige antibiotica. De belangrijkste maatregelen ter voorkoming van shigellose zijn een deugdelijke afvalverwerking, strikte persoonlijke hygiëne (waaronder handen wassen), goede riolering en daarnaast besmetting via voedsel en drinkwater voorkomen.

Complicaties

Afgezien van uitdroging, treden bij Bacillaire dysenterie zelden complicaties op. Een bijzondere complicatie is het syndroom van Reiter, dat zich uit in een conjunctivitis (ontsteking van het bindvlies dat de oogbol en de binnenkant van de oogleden bedekt), artritis (gewrichtsontsteking) en urethritis (ontsteking van de urineleider). Het hemolytisch-uremisch syndroom, dat gepaard gaat met nierinsufficiëntie, anemie (bloedarmoede) en een plotselinge daling van het aantal bloedplaatjes, is ook een zeldzame maar ernstige complicatie van Bacillaire dysenterie.

Meer informatie

Informatie van het RIVM over shigellose
www.rivm.nl

Informatie van Consumed over bacillaire dysenterie (shigellose)
www.consumed.nl