Harige-cellenleukemie

Inleiding

Leukemie of bloedkanker is een aandoening waarbij de witte bloedlichaampjes abnormaal van vorm zijn en gewoonlijk belangrijk in aantal toegenomen. Witte bloedcellen zijn een bestanddeel van ons bloed; ze dienen om het lichaam te beschermen tegen infecties. Harige-cellenleukemie (Heary Cell Leucaemia, HCL) is een zeldzame vorm van bloedkanker die één bepaalde groep witte bloedcellen aantast, de zogenaamde B-lymfocyten. Deze ziekte wordt ‘harige-cellenleukemie’ genoemd omdat er haarachtige uitsteeksels op deze cellen te zien zijn wanneer ze onder de microscoop worden bekeken. Het is een uiterst zeldzame vorm van bloedkanker, die slechts 2% van alle gevallen van leukemie vormt. Harige-cellenleukemie komt voor bij mensen van middelbare leeftijd en treedt vaker op bij mannen dan bij vrouwen.

Oorzaken

De precieze oorzaak van deze ziekte is onbekend. Men neemt echter wel aan dat de kans om de ziekte te krijgen groter wordt door blootstelling aan bepaalde chemicaliën (bijvoorbeeld benzeen), geneesmiddelen (bijvoorbeeld chemotherapie tegen kanker) en straling. In zeldzame gevallen kan een verzwakte afweer van het lichaam tegen infecties ook leukemie veroorzaken.

Verschijnselen

De ziekte begint heel geleidelijk. Bij ongeveer een kwart van de patiënten wordt de ziekte bij toeval ontdekt. Patiënten hebben vaak last van vermoeidheid, lusteloosheid, ademhalingsmoeilijkheden (vooral bij lichamelijke inspanning en hartkloppingen). Deze symptomen zijn het gevolg van een te gering aantal rode bloedcellen (anemie). Daarnaast kunnen deze patiënten last hebben van infecties die een kans krijgen bij verzwakking van het afweersysteem van het lichaam. De patiënt kan bovendien buikklachten hebben als gevolg van een vergrote milt, waar de abnormale cellen zich in ophopen, soms ook van een vergrote lever.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld met behulp van bloedonderzoek en een beenmergbiopsie. Bij de biopsie wordt een kleine hoeveelheid beenmerg (het sponsachtige weefsel dat zich in het binnenste van de botten bevindt) uit het bekken of het borstbeen genomen voor microscopisch onderzoek in een laboratorium.

Genezingskansen

Door moderne chemotherapie is de levensverwachting van patiënten met deze ziekte sterk toegenomen De beschikbare geneesmiddelen werken tegen de kankercellen en voorkomen dat deze zich vermenigvuldigen.
De bijkomende infecties moeten worden behandeld met de juiste antibiotica, en wanneer de patiënt lijdt aan bloedarmoede (anemie), kunnen bloedtransfusies nodig zijn.

Operatieve ingreep

Wanneer de milt zo groot is geworden dat deze problemen in de buik veroorzaakt, kan het nodig zijn dit orgaan geheel of gedeeltelijk te verwijderen. Hiermee worden de buikproblemen opgelost, maar bovendien kan door deze operatie worden bereikt dat de normale bloedcellen, die door de vergrote milt in verhevigde mate werden vernietigd, behouden blijven.

Zelfzorg

Goede voeding is essentieel. Om de genezing te bevorderen en een gezond gewicht te behouden is het belangrijk dat u voldoende eiwitten en calorieën binnenkrijgt. Bovendien voelt u zich beter en energieker als u goed eet. Een diëtist kan u helpen bij het opstellen van een geschikt dieet.
Wanneer er bloedingen optreden, kan een ijskompres of druk op de plaats van de bloeding helpen. Raadpleeg de huisarts als u last krijgt van koorts, rillingen, een rauwe keel of hoesten, of als u een branderig gevoel hebt bij het plassen. Houd u aan de regelmatige controle-afspraken met de arts.

Meer informatie

Acute nonlymphocytic leukemia (AML)
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000542.htm

Mackie, M.J., Ludlam, C.A. & Haynes, A.P. 1999, ‘Diseases of the blood’, in Davidson’s Principles and Practice of Medicine, eds C.

Haslett, E.R.E. Chilvers, J.A.A. Hunter, & N.A. Boon, 18^th edn, Churchill, Livingstone, London.

Rohatiner, A.Z.S., Slevin, M.L. & Tate, T. 1999, ‘Medical oncology’, in Clinical Medicine, eds P. Kumar & M. Clark, 4^th edn, Harcourt Publishers Limited, Edinburgh, London.

Stiller, C.A. 1994, ‘Population based survival rates for childhood cancer in Britain, 1980-91’, British Medical Journal, vol. 309, pp.1612-1616.

Williams, W. J. 1995, Haematology, 5^th edn., McGraw-Hill, London.