Het antibiogram

Inleiding

Om een bacteriële infectie doeltreffend te kunnen behandelen, moet men weten of de ziekteverwekkende bacterie gevoelig is voor het gebruikte antibioticum of daar resistent tegen is. Een overzicht van deze gevoeligheid voor (of resistentie tegen) antibiotica heet een antibiogram.

Indicatie

Als van een bacterie de gevoeligheid voor of resistentie tegen een aantal antibioticum niet bekend is, kan dit met behulp van een antibiogram worden bepaald.

Onderzoek

De ziekteverwekkende bacterie waarvan het antibiogram moet worden bepaald, wordt geïsoleerd uit een monster (bloed, ontlasting, sputum of andere lichaamsvochten) afkomstig van de geïnfecteerde persoon. De geïsoleerde bacterie wordt vervolgens blootgesteld aan een aantal antibiotica. Dat gebeurt aan de hand van speciale gevoeligheidstests, waaronder een test met een vloeibaar kweekmedium, de agarverdunningsmethode en de agardiffusiemethode.

Resultaat

Antibiogrammen bewijzen goede diensten in de proeftherapie, waarbij de behandeling van een infectie begint, voordat de resultaten van een kweek en gevoeligheidstests bekend zijn. Hiervoor worden cumulatieve antibiogrammen gebruikt. Een cumulatief antibiogram is een overzicht van de gevoeligheid van een veel voorkomende bacterie voor de gewoonlijk in een bepaald ziekenhuis toegediende antibiotica. De gegevens uit een antibiogram kunnen eveneens worden gebruikt om de werkzaamheid van de toegediende antibiotica te controleren. Op basis van een antibiogram kan voorgeschreven medicatie worden gewijzigd of worden gehandhaafd.

Meer informatie

(Engels) De Boer, W. A. and Tytgat, G. N. (1996), “How to Treat Helicobacter Pylori Infection--Should Treatment Strategies be based on Testing Bacterial Susceptibility? A Personal Viewpoint”, Eur J Gastroenterol Hepatol, vol.8, no.7, Jul, pp.709-16 (USA)
www.ncbi.nlm.nih.gov

(Engels) Venditti, M. and Martino, P. (1997), “The Importance of In-Vitro Susceptibility Testing in the Management of Compromised Hosts”, J Chemother, vol.9, suppl.1, May, pp.116-22 (USA)
www.ncbi.nlm.nih.gov

Baron, E., Peterson, L. R. and Finegold, S. M. (1994), Bailey and Scott’s Diagnostic Microbiology, 9th edn., Mosby – Yearbook Inc, Missouri.

Bartelt, M. A. (2000), Diagnostic Bacteriology: A Study Guide, 1st edn., F. A. Davis Company, Philadelphia.

Forbes, B. A., Sahm, D. F. and Weissfeld, A. S. (2002), Bailey and Scott’s Diagnostic Microbiology, 11th edn., Mosby Inc., Missouri.