Hoge bloeddruk

Inleiding

Het hart pompt bloed rond door de bloedvaten van het lichaam door zich afwisselend samen te trekken en te ontspannen. Hierdoor ontstaat druk in de bloedvaten; de bloeddruk. De bloeddruk wordt uitgedrukt als verhouding tussen de bovendruk en de onderdruk. De bovendruk is de bloedddruk die wordt gemeten als het hart zich samentrekt, de onderdruk wordt gemeten wanneer het hart ontspant. De eenheid waarin de bloeddruk doorgaans wordt weergegeven is millimeter kwikdruk (mm Hg). Normaal is de bovendruk lager dan 160 mm Hg en de onderdruk lager dan 95 mm Hg. De bloeddruk verandert voortdurend en wordt onder meer beïnvloedt door emoties, inspanning en lichaamshouding. De medische term voor hoge bloeddruk is hypertensie.

Oorzaken

Bij het merendeel van de mensen met een hoge bloeddruk is hiervoor geen specifieke oorzaak te vinden. Dit heet een primaire of essentiële hypertensie. Bij sommige mensen heeft de hoge bloeddruk een specifieke oorzaak (waaronder hormonale stoornissen, nierziekten en hartaandoeningen). In dat geval wordt van secundaire hypertensie gesproken.

Drop (ook zoete drop), zout, alcohol, overgewicht en bepaalde medicijnen kunnen de bloeddruk verhogen. In sommige families komt hoge bloeddruk meer voor dan in andere.

Verschijnselen

Veel mensen met een hoge bloeddruk hebben geen klachten en vaak wordt de hoge bloeddruk dan ook bij toeval ontdekt. Alleen als de bloeddruk ernstig is verhoogd, kunnen symptomen als hoofdpijn, problemen met zien, duizeligheid of neusbloedingen optreden. Hoge bloeddruk is op zich geen ziekte maar geeft wel een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Deze kans is nog hoger bij mensen die tevens overgewicht , een verhoogd cholesterolgehalte of suikerziekte hebben. Ook roken of het voorkomen van hart- en vaatziekten bij familieleden jonger dan zestig jaar verhoogd de kans.

De complicaties van langdurig bestaande hypertensie zijn onder andere een hersenbloeding (beroerte), hartfalen en nierfalen.

Diagnose

De bloeddruk is niet te voelen maar kan alleen worden vastgesteld met een bloeddrukmeter. Omdat de bloeddruk steeds wisselt zijn voor een goed oordeel over de bloeddruk meerdere metingen nodig. Doorgaans wordt een gemiddelde waarde van boven de 140/90 mm Hg als definitie van hoge bloeddruk gehanteerd.

Behandeling

Als de hoge bloeddruk behandeld moet worden, kunnen geneesmiddelen voorgeschreven worden. Welke middelen hiervoor in aanmerking komen, bepaalt de arts per persoon. Daarbij wordt rekening gehouden met de hoogte van de bloeddruk, de leeftijd en het gewicht van de patiënt en met eventuele andere ziekten zoals suikerziekte, astma en hartaandoeningen.

Wat kunt u zelf doen?

Het is in eerste instantie belangrijk om leefgewoonten en risicofactoren te veranderen. Gezonde voeding met minder vet, zout, drop en alcohol en stoppen met roken is raadzaam. Probeer, bij overgewicht, af te vallen. Voldoende lichaamsbeweging helpt hierbij en heeft ook een gunstig effect op de bloeddruk. Zorg voor voldoende ontspanning.

Meer informatie

Informatie van de Nederlandse Hartstichting
www.hartstichting.nl

Informatie van het Nederlands Huisartsen Genootschap
nhg.artsennet.nl

Boon, N. Fox, K. & Bloomfield, P. (1999), Diseases of the cardiovascular system,In: Haslett, C. Chilvers, E. Hunter, J. & Boon, N. (eds) Davidson's Principles and Practice of Medicine, 18th edition, Harcourt Publishers, Oval Road, London.

Camm, A. (1999), Cardiovascular disease, in: Kumar, P. & Clark, M. (eds) Clinical Medicine, 4th edition, Harcourt Publishers, Oval Road, London.