Hitteaandoeningen

Inleiding

Hitteaandoeningen treden op wanneer de lichaamstemperatuur oploopt en de vocht- en zoutbalans verstoord is, zoals vaak gebeurt tijdens zware inspanning of sporten bij een hoge temperatuur. Vaak voorkomende aandoeningen die kunnen optreden als gevolg van hitte zijn hittekramp, hitte-uitputting en hitteberoerte.

Hittekramp

kuiten, voeten of buik. Ze zijn meestal pijnlijk en kunnen het gebruik van het betreffende lichaamsdeel onmogelijk maken. De aangedane spieren worden hard en gespannen en zijn moeilijk te ontspannen.
Hittekrampen kunnen worden voorkomen of behandeld door de schaduw op te zoeken, koele zoutbevattende dranken of voeding te gebruiken. Zouttabletten kunnen hittekrampen soms voorkomen, maar veroorzaken vaak maagklachten. Daarnaast kan overmatig zoutgebruik leiden tot vochtophoping (oedeem).

Hitte-uitputting

In geval van hitte-uitputting is het vochtverlies zo groot geworden dat het niet meer mogelijk is om voldoende te zweten. Omdat transpiratie de belangrijkste manier is voor het lichaam om af te koelen kan er dan een te hoge lichaamstemperatuur ontstaan. Mogelijke verschijnselen zijn vermoeidheid, bleek zien, een iets verhoogde lichaamstemperatuur, dorst, hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, zwakte, prikkelbaarheid, verwardheid, flauwvallen, een klamme vaak koele huid, spierpijn in armen, benen en buik, misselijkheid, duizeligheid, braakneigingen, hyperventilatie en een snelle polsslag.

De behandeling bestaat uit het opzoeken van de schaduw, gaan liggen, losmaken van knellende kleding en drinken van koel water waaraan eventueel zout of suiker is toegevoegd. Vaak zijn de verschijnselen dan snel verbeterd. Wanneer de verschijnselen echter blijven bestaan of mogelijk verergeren, kan er een onderliggend probleem zijn. Zo kunnen hart-, vaat- of hersenaandoeningen dezelfde verschijnselen veroorzaken, met name bij ouderen. Waarschuw daarom in geval van twijfel een arts.

Hitteberoerte

Wanneer de lichaamstemperatuur nog verder stijgt en boven de 40 graden uitkomt, is sprake van een hitteberoerte. Dit is een ernstige en potentieel levensbedreigende situatie. Andere mogelijke verschijnselen zijn een vuurrode, zeer warme en droge huid, snelle en diepe ademhaling, onrust ernstige hoofdpijn, duizeligheid, zwakte, desoriëntatie, vermoeidheid, snelle en oppervlakkige ademhaling, snelle polsslag, stuipen en bewusteloosheid. Er kan een shock ontstaan door het tekort aan vocht en de hierop volgende falende lichaamscirculatie. Dit kan leiden tot hersenbeschadigingen of zelfs de dood als gevolg van een hartstilstand of teveel aan afvalstoffen in het bloed.

De behandeling bestaat uit het onmiddellijk omlaag brengen van de lichaamstemperatuur door de schaduw op te zoeken, kleren te verwijderen, koelen met lauw water, ijskompressen of een ventilator. Houd hierbij de temperatuur in de gaten en stop bij een lichaamstemperatuur van 38 graden. De hoeveelheid lichaamsvocht kan op peil worden gebracht door het drinken van water waaraan eventueel zout of suiker is toegevoegd. Waarschuw in geval van een hitteberoerte altijd een arts.

Voorkomen

De kans op klachten ten gevolge van hitte kan geminimaliseerd worden door:

• Eerst enkele dagen te wennen aan een hogere temperatuur.
• De zon tussen elf uur ’s ochtends en drie uur ’s middags sowieso te vermijden omdat de straling dan het meest sterk is.
• Ruim te drinken en niet te wachten totdat een dorstgevoel optreedt. Dorst is namelijk al een teken van uitdroging. Het is daarom verstandig altijd een fles drinkwater in de buurt te hebben om regelmatig te kunnen drinken.
• Een hoed en zonnebril te dragen en de nek te bedekken.
• Kleding te dragen van licht, ademend en los geweven materiaal, zoals katoen, waardoor zweet makkelijk kan verdampen.
• Gebruik van alcohol en cafeïne te beperken omdat deze een vochtafdrijvende werking hebben.
• In de hitte geen zware werkzaamheden te verrichten of te sporten.
  

Meer informatie

Algemene informatie over hitteaandoeningen
www.merckmanual.nl/
www.abc-van-skien.nl/
www.sportzorg.nl/
www.knltb.nl/