Onderkoeling en ouderen

Inleiding

Als de lichaamstemperatuur onder de 35°C komt, spreken we van onderkoeling (hypothermie). Ouderen en kinderen hebben een verhoogde kans op onderkoeling. Daalt de lichaamstemperatuur teveel, dan kan iemand suf worden. In extreme gevallen kan men zelfs in coma raken of sterven door een hartstilstand. Ook heeft men meer kans om een infectie op te lopen, bijvoorbeeld een longontsteking.
Naarmate het lichaam ouder wordt, is het minder goed in staat om zichzelf op temperatuur te houden. Dit geldt zeker wanneer iemand niet goed kan bewegen door aandoeningen als artrose of de ziekte van Parkinson . Ook ondervoeding en ondergewicht leiden sneller tot onderkoeling. Ouderen hebben vaak ook minder gevoel voor kou. Ze merken niet altijd dat hun lichaamstemperatuur daalt. Vooral bij dementerenden kan dit een probleem zijn. Bepaalde aandoeningen, zoals een vertraagde schildklierwerking , of bepaalde geneesmiddelen, zoals onrustmedicatie, kunnen de lichaamstemperatuur doen dalen. Na het drinken van alcohol is iemand extra vatbaar voor onderkoeling.

Verschijnselen

De verschijnselen die duiden op onderkoeling zijn:

• vergeetachtigheid, verwardheid of traagheid en apathie;
• bleke huid;
• koude handen en voeten;
• oncontroleerbare rillingen en klappertanden;
• sufheid, willen slapen;
• coma.

Als u denkt dat iemand in uw omgeving onderkoeld is, waarschuw dan een arts of ambulance. In afwachting van hulp kunt u de patiënt warmhouden met extra kleding en deken. Trek eventueel natte kleding uit. Als de persoon nog geheel bij kennis is, kunt u hem of haar ook iets warms te drinken geven.

Preventie

Met onderstaande maatregelen kunt u de kans op onderkoeling verkleinen.

• Goede isolatie. Overweeg, als dit nog niet gebeurd is, om de zolder en spouwmuren te laten isoleren en dubbele beglazing te laten aanbrengen. Eenvoudiger en goedkopere manieren om uw huis warm te houden zijn:
  o de gordijnen vroeg sluiten;
  o tochtrollen voor de deuren leggen;
  o tochtstrips aanbrengen langs deuren en ramen;
  o planken aanbrengen boven radiatoren en aluminiumfolie erachter.
• Warm eten en drinken geeft energie en warmte. Eet dagelijks ten minste één warme maaltijd en drink regelmatig iets warms gedurende de dag. Gebruik eventueel een thermosfles om dranken warm te houden.
• Draag meerdere lagen. Meerdere dunne lagen kleding over elkaar zijn effectiever tegen kou dan één dikke trui. De lucht tussen de lagen zorgt namelijk voor extra isolatie. Draag bijvoorbeeld lang ondergoed of dikke panty's onder uw gewone kleren, en daarover een fleece trui of vest. Fleece is een dunne en lichte stof, maar warm en gemakkelijker te wassen dan wol.
• Vervang natte kleren. Als uw kleding nat is geworden, vervang deze dan zo snel mogelijk door droge kleren.
• Draag een muts of pet. Tien procent van onze lichaamswarmte verdwijnt via het hoofd. Bedek daarom uw hoofd, zo nodig ook binnenshuis of in bed.
• Beweging. Loop regelmatig even rond. Uw lichaam wordt dan warmer en het bevordert de bloedsomloop van handen en voeten. Als u moeite heeft met lopen, beweeg dan regelmatig uw benen en armen terwijl u zit.
• Verwarming. Verwarm de kamers waarin u leeft en slaapt. Verwarm de zitkamer overdag en zet in de slaapkamer de verwarming aan, ruim voordat u naar bed gaat.
• Elektrische deken. Overweeg een elektrische deken te kopen. Zet hem aan voordat u naar bed gaat, tenzij u een nachtdeken hebt. Berg de deken nooit gevouwen op omdat de bedrading dan beschadigd kan raken. Kruiken zijn goedkoper. Let er wel op of de kruik niet lekt en wees voorzichtig bij het vullen.
• Dekbed. Een dikke laag dekens kan zwaar zijn. Er bestaan vierseizoenen-dekbedden, die uit een dunne en een dikke laag bestaan, waarbij u in de winter beide delen kunt gebruiken.

Meer informatie

Informatie van het Ouderenfonds
http://www.ouderenfonds.nl/

Eerste hulp bij onderkoeling
http://www.rodekruis.nl/